Farhad Shahbazian

.
الغای تاریخ قمری

«چون تاریخ شمسی، تاریخ رسمی مملکت شناخته شده و تاریخ قمری لغو گردیده است از طرف اداره ثبت احوال کل کشور به ادارات ثبت احوال ایالات و ولایات متحدالمال فرستاده و گوشزد شده که در کلیه اسناد و نوشتجاتی که به ثبت می‌رسد از ذکر تاریخ قمری خودداری کنند».
به تاریخ ۲۲ مهر ۱۳۱۴.


از اقدامات رضاشاه.






۲۵ مهر ۱۴۰۵
#محمود_فاضلی_بیرجندی

.https://t.me/dejnepesht4000

Ⓜ️ دقیقا ۵۹ سال پیش در این روز #چگوارا کشته شد. اگر او را از این تی‌شرت‌های نوجوان پسند، پوسترهای اتاق خواب و خالکوبی‌های روی بازو کنار بگذاریم، چگوارا هیولایی بود که هیچ محدودیت و مرزی در خشونت و خونریزی در راه انقلاب و آرمان‌ها برایش معنا نداشت. در آن روزهای شور انقلابی اوایل دهه ۶۰ ژان پل سارتر و سیمون دوبوار هم برای دیدن ماه عسل انقلاب به کوبا رفته بودند و چگوارا برای سیگار برگشان فندک می‌زد. سیمون دوبوار که انگار مجذوب کاریزمای چگوارا شده بود و سر از پا نمی‌شناخت بعد از بازگشت به فرانسه در وصف انقلاب کوبا گفته بود «بالخره برای اولین بار در زندگی‌مان شاهد خوشبختی‌ای بودیم که از طریق خشونت به دست آمده بود.» یک بار هم نشد که روشنفکر از خودش بپرسد خب چه تضمینی هست که این خشونتی که اکنون اینطور ستایشش می‌کنی را فردا علیه مردم و مخالفان کنونی انقلاب به کار نبرند که بردند و نتیجه انقلاب کوبا را هم که امروز بعد از دهه‌ها می‌شود دید. سارتر بعد از مرگ او گفته بود «معتقدم که چگوارا نه فقط یک روشنفکر که اصلا کامل‌ترین نمونه انسان عصر ما بود.» سارتر و دوبوار که روشنفکر بودند و برایشان فرش قرمز بود که پهن می‌شد نتایج ترسناک آرمان‌های قشنگ در انقلاب‌های معاصرشان و در راس آن‌ها روی کار آمدن کمونیست‌ها در شوروی را ندیده بودند که دیده بودند اما وقتی همه چیز در ایدئولوژی خلاصه می‌شود، داوری منطق دیگر وجود ندارد و فرد به جای سنجش اعمال قدرت با متر و معیار مشخصی و نه فقط اخلاق، همه چیز را با وعده یک آینده آرمانی توجیه می‌کند.



#تحلیل_زمانه
🌍 @TahlilZamane

آخر دور ظلم و بیدادست
که جهان در تزلزل افتاده ست

روی ها در سجود بر خاک است
دست ها بر خدا به فریاد است

دل ظالم کجا و رحم کجا
بی ستون بی خبر ز فرهادست

گر جهان شد خراب باکی نیست
چون وطن گاه جغد آبادست

نیست یک آدمی به ده قصبه
که نمی آید آدمی بادست

همه ابلیس و دیو و عفریت اند
ز آدمی خود کسی نشان داده ست؟

تکیه از جهل می کند نادان
بر جهانی که سست بنیاد ست

هر که محجوب ماند از مطلوب
هم خود از پیش خود بر استاده ست

سست عزما که طالب جاه است
سخت جانا که آدمی زادست

خوش دلی در زمانه ننهادند
و ان طلب می کند که ننهاده ست

در چنین دور خاک بر سر آن
که بدین زندگی دلش شادست

باده می خور نزاریا و مخور
غم دنیا که سر به سر بادست


حکیم نزاری بیرجندی

.
بلقیس علم


۱۱ شهریور ۱۴۰۵
#محمود_فاضلی_بیرجندی


آخر فرزندان امیر بود از سرکار نواب خدیجه خانم. محبوب مادر بود و عزیز برادرش امیر اسدالله علم. متولد ۱۳۰۸ در بیرجند بود و ۱۴ ساله بود که پدرش امیر شوکت­‌الملک از جهان گذشت. در دربار امیر، او را بلی خانم می­‌خواندند. بیرجندی­‌ها هم همین نام را به او می‌گفتند.
یازدهم شهریور ۱۳۳۸ خبر آمد که در تبریز درگذشته. تا بدان روز ۲۹ بهار بیشتر ندیده بود. به همسری بهرام فرمانفرماییان درآمده بود. جوانی از خاندان قاجار.
پچ­‌پچ­‌ها بر خبرها سبقت گرفت. گفته شد که بلی خانم خودکشی کرده. زیرا شوهرش آشکارا با زنان دیگر روابط می­‌داشته. اصل ماجرا را از مادر پنهان داشتند و به سرکار نواب گفتند که دخترش در اثر آپاندیس جان باخته. خدیجه خانم زنی جهان­دیده بود و دانا. گفته بود با پیشرفت­‌های علمی این روزگار کسی از آپاندیس نمی­‌میرد. اما چیزی جز همین بدو نگفتند.
بهرام فرمانفرما تا پیش از پیوند با خانم علم، دلباخته دختر عمه­‌اش بود. زمانه چنان گشته بود که به دخترعمه نرسیده، با بلقیس علم درپیوسته و از آن پیوند دارای پسری هم شده بود. او را عباس نامیده بود. بهرام پس از ازدواج هم مرد زندگی نبود. بلی خانم از رفتارهایش می­‌رنجید و او اعتنا نمی­‌کرد. تا شبی در مهمانیی در تبریز برخاست و با همان دخترعمه­‌اش که از مهمانان آن مجلس هم بود ­رقصید. بلی خانم تاب از کف داد. آرام از مجلس رفت. مهمانی که به انجام رسید بهرام، زنش را ندید. به منزل رفت و از آقای د. پ. سراغش را گرفت. د. پ. از اهالی بیرجند بود که همراه بلی خانم می­‌بود. او گفت خانم آمدند و گفتند می­‌روند بخوابند. بهرام میرزا به اتاق بلی خانم رفت. در بسته بود. هر چه در زد پاسخی نیامد. ناچار در را شکستند. با پیکر بی­‌جان بلی خانم روبه­‌رو شدند. پزشک که آمد گفت خیلی دیر شده!
خبر به امیر اسدالله علم دادند. امیر در آن زمان وزیر بود، و از محارم شاه. بردباری و بزرگی از کف نداد. دستور داد پیکر را برای خاکسپاری به مشهد بردند.
به گزارش روزنامه آفتاب شرق جمعیت انبوهی به فرودگاه آمده بودند. از استاندار، نایب تولیت آستانه، تا دیگر مقامات و مردم. قریب سی تاج گل که از طرف خانواده­‌ها و سازمان­‌ها اهدا شده بود پیشاپیش جنازه در حرکت بود. جنازه را از مسجد جفایی تا آستانه رضوی تشییع کردند. خدام آستانه تاج­‌های گلی پیشاپیش می‌بردند. پیکر دختر امیر شوکت­‌الملک را در دارالسیاده کنار مرقد پدرش به خاک سپردند.

بلی خانم دختری بود بس مهربان، خانم و گرمخو. زمانی دلش کشید که نان پختن یاد بگیرد. مدتی کنار «زن کل مسی» در شوکت­‌آباد تماشای کار کرد. تا روزی خودش به تنور شد و پنج شش نان پخت، به گفته نانواها «بی کند و کنار». زن کل مسی نان­‌ها را روی تختکی چید و برد و به بی­‌بی خدیجه خانم نشان داد. خدیجه خانم دختر را در بغل کشید و بسیار ستود.

عباس میرزا پسر بلی خانم و بهرام فرمانفرماییان پس از درگذشت مادرش مرتکب خطایی شد که تلخی زندگانی را دوچندان کرد. پیشخدمتی داشت به نام کَل شهربَانو، از اهالی بیرجند. روزی عباس میرزا با اسلحه­‌ای کمری ورمی­‌رفت. ناگاه ماشه را فشرد. تیری خالی شد و درست به قلب کَل شهربَانو نشست. پسرک، نادانسته پیشخدمت خودش را کشت. از آن پس حالی ناخوش پیدا کرد. دچار عوارضی شد شبیه جنون. ...  
امیر اسدالله علم به تاوان خون کَل شهربَانو آپارتمانی چهار طبقه به آقای ب. داد که خود و سه دخترش هر کدام در یک طبقه­ آن نشستند. آنها هم دیگر پی ماجرا را نگرفتند. موضوع به سکوت و رضایتی ناگفته برگزار شد و گذشت.

بهرام فرمانفرماییان پس از آن به امریکا کوچید. امیر اسدالله علم هم پی ماجرای مرگ خواهرش را نگرفت. امیر گفته بود او خواهرم نبود. برادرم بود که از دست ما رفت.


https://t.me/BirjandNamak

.

ایران

دهم مهر ۱۴۰۵
#محمود_فاضلی_بیرجندی


ایران در زبان اوستایی، اَئیریه، در فارسی باستان اَریَه، و در سنسکریت آریه است. معنی آن نیک‌سرشت، پاک‌گهر، راد و بزرگوار است.
واژه اوستایی اَئیریه در زبان پارتی آریان و در پهلوی ساسانی ایران شده.
این واژه دو پاره دارد: ایر + پسوند ان، که نشان نسبت است و ایران یعنی منسوب به قوم نیک‌سرشت و پاک‌گهر است. یا به معنی نیک‌سرشتان، پاک‌گوهران، بزرگواران.
واژه ایران چون پیشوند ان بر سرش بنشیند، انیران شده و معنی ناایرانی یا غیر ایرانی دهد.
سرزمین ایران در زمان ساسانیان به نام ایرانشهر نامبردار شده بود، و ایرانشهری یعنی ایرانی.
همین نام را در واژه آمیخته ایرانویج بازمی‌یابیم که سرزمین نخستین، و خاستگاه ایرانیان است.
نام ایران در نام‌هایی جغرافیایی چون اران، آلان و آلبان دیده می‌شود و نام جمهوری اُسِتی در روسیه هم هست، در شمال کوه‌های قفقاز.
این نام به ریخت ایر + ستان بوده به معنی جایگاه ایرها، سرزمین ایرانیان.


- ایرانویج
دکتر بهرام فره‌وشی.
انتشارات دانشگاه تهران.
چاپ هشتم. ۱۳۹۷.


https://t.me/dejnepesht4000

آتن

خشایارم شدی آتش، مزن بر آتنِ یونان
که در گهواره‌‌ها آن مملکت اسکندری دارد

تو در حد توانت نان پز و در دجله می‌انداز
خلیفه در اِزایش مِجریِ پر گوهری دارد.

شهبازیان

جبار باغچه بان

جبار باغچه بان ( پدر همین ثمینه باغچه بان ) در دوران قاجار تلاش زیادی کرد که مدارس را به شکل مدرن امروزی در آورد اما مگر ملاها می‌گذاشتند؟ ملاها دلشان می‌خواست بچه‌ها در مکتب خانه‌ها که زیر نظر آنها ادارهٔ شود درس بخوانند، معلم های مدارس باغچه بان را کتک زدند و مدارس باغچه‌بان را آتش کشیدند و ... اما این پدر و دختر دست از تلاش برنداشتند و سهم زیادی در مدرن شدن مدارس داشتند

تلنگر


مبادا به سبب یک غم
هزاران نعمت را فراموش کنی ...



https://t.me/dr_s_shokri

به من

به من انسانِ سوفسطا نگویید
تفاوت‌ها مرا شکاک می‌کرد

یکی درمانده از صید دو ماهی
یکی هم قوچ در فتراک می‌کرد

یکی چون ناصرِ خسرو مداوم
ز معشوق و ز می امساک می‌کرد

یکی هم بد نمی‌دانست اینها
چو حافظ التماس تاک می‌کرد

به من گویید تقلید از که جایز؟
که کَیف این جهان در ساک می‌کرد؟
شهبازیان

امروز پر ز جاده گشا و زمین در است
یک روز بود وادی و کهسار سد راه
امروز کوه سفته و وادی مقنطر است
یک روز آن که داشت ز دزدان چو لاله داغ
امروز همچو نرگس باکاسهٔ زر است
یک روز آن که بود مهاجر به ملک غیر
امروز سوی خطهٔ ایران مهاجر است
یک روزکارخانه درین مملکت نداشت
امروزکارخانه فراوان و دایر است
یک روز قند و بافته این مملکت نداشت
امروز قند و بافته در مملکت پر است
یک روز در سفر شترِکُند، رهنمون
امروز در سفر موتور تند رهبر است
یک روز کاروان به زمین ره‌نورد بود
امروزکاروان به هوا آسمان در است
یک روز ساربان به زمین بود گام‌زن
امروز بر هوا خلبان آشناور است
یک روز نقل سایه و فر همای بود
امروز نقل کرکس روئینه شهپر است
یک روز بود ناوگکی کهنه در خلیج
امروز چندکشتی جنگی شناور است
یک روز بود عارض کان در حجاب ناز
امروز چهرگان ز پژوهش مجدر است
یک روز بود پیک کبوتر سریع‌تر
امروز برق جای‌نشین کبوتر است
یک روز بدگشاده در قحطی و وبا
امروز جای قحط و وبا از پس در است
یک روز بد به رزق مقدر امید خلق
امروز رزق بی‌هنران نامقدر است
یک روز بود روز کدیور ز فقر شام
امروز روز عیش و رفاه کدیور است
یک روز بود هر سندی ماجراپذیر
امروزکار ثبت سند ماجرا بر است
یک روزگار ناسخ و منسوخ بد رواج
امروز کار ناسخ و منسوخ نوبر است
یک روز کارهای میسر مرام بود
امروز نامیسر و مشکل میسر است
یک روز با فریب و ریا بود کار دین
امروز با حقیقت شرع پیمبر است
یک روز بود گریه کلید در نجات
امروز این حدیث بسی خنده‌آور است
یک روز بود باغ جنان زیر اشک چشم
امروز زیر سایهٔ شمشیر و خنجر است
یک روز نز جهاد و نه سبق و رمایه نام
امروز این سه اصل سرآغاز دفتر است
یک روز حصر داشت علوم اصول و فقه
امروز حظ ما ز همه علم اوفر است
یک روز بود طالب دنیی سگ هراش
امروز کار دنیی و عقبی برابر است
یک روز بد نشسته به یک پرده صد عیال
امروز خانه ویژهٔ یک جفت همسر است
یک روز فخر بود به مندیل و طیلسان
امروز در نظافت و پاکی گوهر است
یک روز بود خوب و بد از اختر سپهر
امروز هرکه خوب نباشد بداختر است
یک روز ملک ایران بی‌زیب بود و فر
امروز ملک ایران با زیب و با فر است
یک روز بر قصور سلاطین نشست بوم
امروز جای بوم ز بیرون کشور است
یک روز بود لهجهٔ دربار، اجنبی
امروز قند پارسی آنجا مکرر است
یک روز بود عهد ضعیفی فسرده حال
امروز روزگار خدیوی مظفر است
صاحبقران شرق رضاشاه پهلوی
شاهنشهی که سایهٔ خلاق اکبر است
صافی شده است طبع بهار از مدیح شاه
آری صفای تیغ یمانی به جوهر است
در عهد دیگران همه اغراق بود، شعر
در عهد شه زبان حقیقت سخنور است
بنگر بدین قصیده که در بیت‌های او
پا تا به سر حقیقت و انصاف مضمر است
گر صد کتاب ساخته آید به مدح شاه
چون بنگرید گفته ز ناگفته کمتر است
این مدح را ز جنس دگر مدح‌ها مگیر
کاین را پدر عقیده و اخلاص مادر است
ملک‌الشعرای بهار

آخرین ادیب ایران

ناتل خانلری که خودش از دانشمندان ایران بود و در زمان محمدرضا شاه پهلوی وزیر بود گفته دیکر ادیب بزرگی نخواهد آمد آخرین ادیب ملک‌الشعرای بهار است.
بهار شاید اگر عمر طولانی‌تری داشت در سطح سعدی آثاری از خود بجا می‌گذاشت در همین ۶۵ سال عمرش آثار مهمی همچون دیوان اشعار - تصحیح تاریخ سیستان - کتاب ۳ جلدی سبک شناسی به یادگار گذاشته.

شعر زیر بنام دیروز و امروز در مدح رضاشاه سروده است.

صاحبقران شرق رضاشاه پهلوی
شاهنشهی که سایهٔ خلاق اکبر است

ورود کاربر / نام‌نویسی 

https://ganjoor.net/bahar
https://ganjoor.net/bahar »  https://ganjoor.net/bahar/ghasidebk »
https://ganjoor.net/bahar/ghasidebk/sh41





امروز روز عزت دیهیم و افسر است
عصری بلند پایه و عهدی منور است
جاه و جلال گم شده در پیشگاه ملک
بر سینه دست ‌طاعت و بر آستان سر است
سوی دگر گرسنگی و، نعمت این‌سوی است
ملک دگر کشاکش و آرامش ایدر است
بگشوده است بال به هرجا عقاب جنگ
واینجا همای صلح و صفا سایه گستر است
نقش خوش مراد زند کعبتین ما
اکنون که مهره‌های جهانی به ششدر است
این فرصت و فراغت و این نعمت و رفاه
مولود کوشش ملک ملک‌پرور است
ایمن غنوده‌ایم به عصری که بر و بحر
آن‌یک پر از مسلسل واین یک پر اژدر است
گشته سپهر، خصم توانا و ناتوان
دور زمان عدوی فقیر و توانگر است
گر بی‌خطر شبی به سر آری دلیل آن
شب زنده داری سر و سالار کشور است
عمرش دراز باد که در روزگار او
هر روز کار ما ز دگر روز بهتر است
یک روز از درآمدمان بد هزینه بیش
امروز از هزینه درآمد فزونتر است
یک روزمان خزینه تهی بود از اعتبار
امروزمان خزینه پر از شوشهٔ زر است
یک روز طرز کار به میل رجال بود
امروز طرز کار ز قانون مفسر است
یک روز بود ادارهٔ کشور به دست غیر
امروز کار در کف ابنای کشور است
یک روز بود داوری کنسولان روا
امروز داوری به کف دادگستر است
یک روز بود کار سیاست به دست خلق
امروز کار خلق به آیین دیگر است
یک روز بود هر کس و ناکس وزیر ساز
امروز کار و پیشهٔ هرکس مقرر است
یک روز کار تعبیه کردند بهر شخص
امروز هرکسی کند آن کش فراخور است
یک روز بود کار تجارت به میل غیر
امروز در معاش خود ایران مخیر است
یک روز اسکناس اجانب رواج داشت
امروز شهر وای وطن مژده گستر است
یک روز بود در همه ابواب هرج و مرج
امروز این دو لفظ به درج کتب در است
یک روز بود فتنه و شوخی به ملک عام
امروز این دو خاصهٔ چشمان دلبر است
یک روز داشت شورش و آشفتگی رواج
امروز وقف طره و جعد سمنبر است
یک روز بود بر رخ بیگانه در فراز
امروز قفل ز آهن و پولاد بر در است
یک روز بود مرز وطن کاغذین حصار
امروز مرزها همه روئینه پیکر است
یک روز بود ساحل کارون ز ما جدا
امروز خود به صفحهٔ ایران مصدر است
یک روز بود خطهٔ مازندران خراب
امروز همچو مشکوی چین غرق زیور است
یک روز بود خاک لرستان مغاک دیو
امروز چون بهشت به ‌دیدار و منظر است
یک روز بود در کف ایل و حشم تفنگ
امروز گاوآهن و بیلش به کف در است
یک روز ماهوار سپه بود کاه و خشت
امروز نقد همت ما صرف لشگر است
یک روز لشگری نه که پیری شکسته دل
امروز لشگری نه که شیری غضنفر است
یک روز در شکستن هیزم دلیر بود
امروز در شکستن دشمن دلاور است
یک روز بود خدمت لشگر بنیچه بند
امروز هر جوان به صف لشگر اندر است
یک روز بود علم نهالی ضعیف و زار
امروز آن نهال درختی تناور است
یک روز بود دانش و فرهنگ بی‌بها
امروز دانش از همه چیزی گران‌تر است
یک روز بود چند دبستان به چند شهر
امروز شهر و قریه به‌تحصیل‌، همسر است
یک روز فضل با نسب و ریش و جبه بود
امروز فضل با سخن و کلک و دفتر است
یک روز کسب علم و ادب عار دخت بود
امروز کسب علم و ادب فخر دختر است
یک روز علم باور ما بود نقل و وهم
امروز آزمودهٔ محسوس‌، باور است
یک روز بود صنعت زر کیمیاگری
امروز هرکه کار کند کیمیاگر است
یک روز فضل با بزه‌کاری شریک بود
امروز جهل با بزه‌کاری برادر است
یک روز بود ورزش ورزشگری سبک
امروز مرد ورزش اولی و اوقر است
یک روز پرورشگر اطفال‌، کوچه بود
امروز پرورشگر اطفال‌، مادر است
یک روز داشتند زنان چادر سیاه
امروز آنچه روی نهان کرده چادر است
یک روز رخت و ریخت بد و بی‌قواره بود
امروز رخت و ریخت نظیف و موقر است
یک روز شهر بود به شب غرق تیرگی
امروز شب ز برق چو روز منور است
یک روز شاهراه گل‌آلود بود و تنگ
امروز شاهراه فراخ و مقیر است
یک روز راه‌ها همه یکسر خراب بود
امروز راه‌آهن ازین سر بدان سر است
یک روز راه شوسه چو بر چهر، خال بود
امروز راه‌شوسه چوبرصفحهٔ مسطر است
یک روز بود گاری و اراده زیر ران
امروز هر طرف دژ ژوئین تکاور است
یک روز بود جاده پر از دزد راهزن