ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

የሰበር መዝገብ ቁጥር 38935 (ቅጽ 8) – መጋቢት 3 ቀን 2001 ዓ.ም.
ይህ የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ውሳኔ የማይንቀሳቀስ ንብረት (ቤት) ሽያጭ ውል ይፈጸምልኝ ክስ ላይ የይርጋ ጊዜን የሚመለከት ነው።
2. ዳኞች፡ አብደልቃድር መሐመድ፣ ታፈሰ ይርጋ፣ ፀጋዬ አስማማው፣ አልማው ወላ፣ አሊ መሐመድ። አመልካቾች፡ አቶ ወልደጻድቅ ብርሃኑ እና ወ/ሮ ፈንታነሽ ኃይሉ። ተጠሪ፡ አቶ ስንታየሁ አያላው።​

3. የክርክሩ አጭር አመጣጥ
አመልካቾች (ገዢዎች) ሐምሌ 5 ቀን 1992 ዓ.ም. በተደረገ የቤት ሽያጭ ውል መሠረት ተጠሪ (ሻጭ) ቤቱንና ካርታውን አስረክቦ ስመንብረቱን እንዲያዛውር ጠይቀዋል።

3. ተጠሪ በመከላከያው የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2892 ንዑስ አንቀጽ 3ን ጠቅሶ፣ አመልካቾች ሚያዝያ 30 ቀን 1995 ዓ.ም. ማስጠንቀቂያ ከሰጡበት ጀምሮ ከአንድ ዓመት በላይ ክስ ስላላቀረቡ ክሱ በይርጋ እንደሚታገድ ተከራክሯል።

4. የመጀመሪያ ደረጃ እና ከፍተኛ ፍርድ ቤቶች ክሱ በአንድ ዓመት ይርጋ ቀሪ ነው ብለው ዘግተዋል።
የሰበር ችሎቱ ዋና የሕግ ትርጉም
የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2892(3) “ሻጭ ውሉን እንደውሉ ቃል ለመፈጸም መዘግየቱን ከተረዳበት ጊዜ አንስቶ በአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ ውሉ እንዲፈጸምለት ካልጠየቀ በቀር ገዢው ውሉ በግዴታ እንዲፈጸም የማድረግ መብቱን ያጣል” ይላል።

5. ቁልፍ ነጥቦች፡
የአንድ ዓመት ይርጋ ተፈጻሚ የሚሆነው ሻጭ በውሉ መሠረት ለመፈጸም ፈቃደኛ አለመሆኑን በማያሻማ (clear and unambiguous) ሁኔታ ለገዢ ሲያሳውቅ/ሲያረጋግጥ ብቻ ነው።
“ከተረዳበት” ወይም “ascertained” ማለት ገዢ በእርግጠኝነት ሻጭ እንደማይፈጽም መረዳቱን ያመለክታል። ቀላል ማስጠንቀቂያ ወይም መዘግየት ብቻ በቂ አይደለም።

6. በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1731(1) እና 1732 መሠረት ውሎች በተዋዋይ ወገኖች ላይ ሕግ ናቸው፤ በቅንነትና በመተማመን መተረጎም አለባቸው። ስለዚህ ገዢ ሻጭ እንደሚፈጽም የሚጠብቅበት ግምት አለው።
ሻጭ ውሉን እንደማይፈጽም በማያሻማ ሁኔታ (በጽሑፍ ወይም በግልጽ እምቢታ) ካላሳወቀ፣ ገዢው የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1845 የአጠቃላይ አስር (10) ዓመት ይርጋ ተፈጻሚ ይሆናል።

7. የቤቱን ይዞታ ማስረከብ ወይም ከፊል መፈጸም የገዢን እምነት ያጠናክራል፤ ይህም የአንድ ዓመት ይርጋን ለመጀመር አያግድም።

9. ውሳኔው
የሥር ፍርድ ቤቶች የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2892(3)ን በተሳሳተ መንገድ ተረጉመው አንድ ዓመት ይርጋ ተፈጻሚ አድርገው መዝገቡን መዝጋታቸው መሠረታዊ የሕግ ስህተት ነው። ውሳኔው ተሽሮ ጉዳዩ ወደ ሥር ፍርድ ቤት ተመልሶ በፍሬ ነገር እንዲታይ ታዟል።

10 .ማጠቃለያ፡ የቤት ሽያጭ ውል ይፈጸምልኝ ክስ ላይ የአንድ ዓመት ይርጋ አውቶማቲክ አይደለም። ሻጭ በማያሻማ ሁኔታ ፈቃደኝነት አለመኖሩን ሲያሳውቅ ብቻ ነው የሚጀምረው። ያልተረጋገጠ ከሆነ ደግሞ አስር ዓመት ይርጋ (አንቀጽ 1845) ይተገበራል። ይህ ውሳኔ በሌሎች ተመሳሳይ ጉዳዮች ላይ አስገዳጅ ትርጉም አለው።

ተመሳሳይ ጉዳይ የገጠማችሁ ጠበቃውን ያማክሩ👇

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...


#Law
#Legal
#Lawyer
#Attorney
#LawFirm
#Justice
#LegalServices
#LawPractice
#LawyersLife
#LegalAdvice
#Ethiopia
#ጠበቃ
#ሁከትይወገድልኝ
#ንብረትክርክር
#condominium
#caraccident
#labourlaw
#ethiopianlawyer
#forms
#summons
#banking
#realestatelaw
#constructionlawyer

የሰበር መዝገብ ቁጥር 154115 (ቅፅ 23) ዝርዝር ውሳኔ ቀን: 25/01/2011 ዓ.ም.

1. አመልካች: ያዲኒ ራባ (በተወካይ ሰመረ ገ/ህይወት)
ተጠሪ: የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አንዋር መስጊድ ቅርንጫፍ

2. የክርክሩ አጭር ታሪክ
አመልካች በመጋቢት 2007 ዓ.ም. የባንክ ደብተራቸውን በአደባባይ ረስተው ከሄዱ በኋላ፣ ተጠሪ (ባንኩ) በደብተሩ ላይ የነበረውን ገንዘብ (ብር 46,900) ማንነቱ ያልታወቀ ሰው እንደከፈለ ጠቅሰው ክስ አቅርበዋል። በተጨማሪ የሞራል ካሳ ብር 20,000 ጠይቀዋል።
ተጠሪ በመልሱ፦ ገንዘቡን አመልካች እራሳቸው እንደከፈሉ (ፊርማና ናሙና በማመሳከር)፣ እንዲሁም አመልካች ደብተሩ መጥፋቱን ለባንኩ ወይም ለፖሊስ በጊዜ አላሳወቁም በማለት ተከራክሯል።

3. የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት (ኮ/መ/ቁ. 50523፣ 20/04/09)፦ አመልካች ደብተሩ መጥፋቱን ለባንኩ የማሳወቅ ግዴታ ስላልተወጡ ክሱን ውድቅ አደረገ።
የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት (መ/ቁ. 193272፣ 25/03/2010)፦ ይህን ውሳኔ አጸና።

4. አመልካች ሰበር አቤቱታ አቅርበው፦ ባንኩ ተገቢ ጥንቃቄ ሳያደርግ ለሦስተኛ ወገን ከፍሏል፣ የባንኩ ሰራተኛም በወንጀል ጥፋተኛ ሆኖ እያለ የስር ውሳኔዎች መሠረታዊ የህግ ስህተት አላቸው ብለዋል።

5. የሰበር ችሎቱ ትንተናና ውሳኔ
ችሎቱ ጉዳዩን ከንግድ ህጉ አንቀጽ 896 እና 897 (ገንዘብ በአደራ የማስቀመጥ ውል / deposit of funds) ጋር አገናዝቦ መርምሯል።
ዋና መርሆዎች:
ባንክ (አደራ ተቀባይ) የደንበኛውን ገንዘብ የመጠበቅ፣ ደንበኛው ሲጠይቅ የመክፈል እና ከደንበኛው ውጭ ለሌላ ሰው ያለመክፈል ግዴታ አለበት።
ማንኛውም ባንክ ክፍያ ሲያደርግ፣ ገንዘብ የሚጠይቀው ሰው በእውነት አደራ አስቀማጩ መሆኑን በቅድሚያ ማረጋገጥ ግዴታ አለበት።

6. ባንኩ ከኃላፊነት የሚድንበት ብቸኛ ሁኔታ፦ በባንኩ ደንብና አሰራር መሠረት አስፈላጊውን ጥንቃቄ ሁሉ በማድረግ ተከፋዩ አመልካች እራሳቸው መሆናቸውን በማረጋገጥ ክፍያውን ሲፈጽም ብቻ ነው።
አመልካች ደብተሩ መጥፋቱን ለባንኩ የማሳወቅ ግዴታ ቢኖርባቸውም፣ ባንኩ ተገቢ ጥንቃቄ ባለማድረግ ገንዘቡን ለሌላ ሰው ከከፈለ፣ ይህ የማሳወቅ ግዴታ አለመወጣት ባንኩን ከኃላፊነት አያድንም።

7. የስር ፍርድ ቤቶች አመልካች ደብተሩን ስለመጥፋቱ አላሳወቁም በሚል (ፍትሐብሔር ህጉ አንቀጽ 1752ን በተሳሳተ መንገድ በመጥቀስ) ክሱን ውድቅ ማድረጋቸው መሠረታዊ የህግ ስህተት እንደሆነ ችሎቱ አረጋግጧል።

8. የመጨረሻ ውሳኔ
የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ውሳኔ (ኮ/መ/ቁ. 50523) እና የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ (መ/ቁ. 193272) በፌዴራል ሥነ ሥርዓት ህጉ አንቀጽ 348(1) መሠረት ተሽረዋል።
መዝገቡ ወደ የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ተመልሷል። ቤቱ፦
ባንኩ ገንዘቡን ሲከፍል በባንኩ ደንብና ስርዓት መሠረት አስፈላጊውን ጥንቃቄ በማድረግ ለአመልካች እራሳቸው መሆኑን ማረጋገጥ መቻሉን/አለመቻሉን፣
የግራ ቀኝ ማስረጃዎችንና አስፈላጊ ተጨማሪ ማስረጃዎችን በመመርመር፣
ባንኩ እንደ አደራ አስቀማጭ ከሚጠበቅበት ጥንቃቄ አንጻር ተገቢ ውሳኔ እንዲሰጥ (በፌዴራል ሥነ ሥርዓት ህጉ አንቀጽ 343(1))።
የክርክሩ ወጪና ኪሳራ ግራ ቀኝ የየራሳቸውን ይቻሉ።

9. ማጠቃለያ (ባንኮች ከደንበኛ ውጭ በመክፈል ያለባቸው ኃላፊነት)
ይህ ውሳኔ ባንኮች ገንዘብ በአደራ ሲቀበሉ ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ፣ ክፍያ ከማድረጋቸው በፊት ተቀባዩ እውነተኛ ደንበኛ መሆኑን በግልጽ እንዲያረጋግጡ ያስገድዳል። ደንበኛው ደብተር መጥፋቱን ባያሳውቅም እንኳ ባንኩ ጥንቃቄ ባለማድረጉ ምክንያት ለሦስተኛ ወገን ከከፈለ ኃላፊነት አለበት። ውሳኔው በባንክ-ደንበኛ ግንኙነት ላይ አስገዳጅ ትርጉም ይሰጣል።​
ምንጭ፦ የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ችሎት ቅፅ 23 ::

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...


#Law
#Legal
#Lawyer
#Attorney
#LawFirm
#Justice
#LegalServices
#LawPractice
#LawyersLife
#LegalAdvice
#Ethiopia
#ጠበቃ
#ሁከትይወገድልኝ
#ንብረትክርክር
#condominium
#caraccident
#labourlaw
#ethiopianlawyer
#forms
#summons
#banking

የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በሰበር መዝገብ ቁጥር 44410 የሰጠው አስገዳጅ የሕግ ትርጉም ዝርዝር እና ጥልቅ ማብራሪያ (Deep Research) እንደሚከተለው ቀርቧል፡

1. የሰበር መዝገቡ ሙሉ መረጃ (Case Profile)


የመዝገብ ቁጥር፦ ሰ/መ/ቁ 44410
ተከራካሪዎች፦ ወ/ሮ ላይላ ረዲ (አመልካች) እና ድሬ ኢንዱስትሪዎች ኃ/የተ/የግል ማህበር (ተጠሪ)
የውሳኔው ቅጽ፦ ቅጽ 9፣ ገጽ 195
የተጠቀሰው የሕግ መሠረት፦ የአሰሪና ሰራተኛ ጉዳይ አዋጅ ቁጥር 377/96 (በኋላ በአዋጅ ቁጥር 494/98 አንቀጽ 2(ሸ) የተሻሻለው እና በአሁኑ ወቅት በሥራ ላይ ባለው አዋጅ ቁጥር 1156/2011 አንቀጽ 39(1)(ሸ) ላይ የተካተተው ድንጋጌ)

2. የሰበር ውሳኔው ዋና ይዘት (The Core Ruling)

በዚህ መዝገብ ላይ የተሰጠው አስገዳጅ የሕግ ትርጉም "ሥራውን በገዛ ፈቃዱ የሚለቅ ሰራተኛ የስንብት ክፍያ (Severance Pay) ማግኘት የሚችለው በአሠሪው ዘንድ ቢያንስ የ 5 ዓመት አገልግሎት ያለው ሲሆን ብቻ ነው" የሚል ነው። ሰራተኛው ከ 5 ዓመት በታች አገልግሎ በገዛ ፈቃዱ ሥራውን ከለቀቀ የሥራ ስንብት ክፍያ የማግኘት መብት አይኖረውም::

3. የውሳኔው ዝርዝር ትንተና (Deep Research & Legal Context)

ሀ. ሕጋዊ መነሻው (የአንቀጽ 39 ትርጓሜ)

በኢትዮጵያ የአሰሪና ሰራተኛ ሕግ መሠረት የሥራ ስንብት ክፍያ የሚከፈለው አሠሪው ሕገ-ወጥ ስንብት ሲፈጽም፣ ድርጅቱ ሲዘጋ ወይም የሠራተኛ ቅነሳ ሲደረግ ነው። ሆኖም ግን ሠራተኛው በራሱ ተነሳሽነት (በገዛ ፈቃዱ) ውሉን ሲያቋርጥ ክፍያው የሚፈቀድበት ልዩ ሁኔታ በአዋጁ ተቀምጧል። በአሁኑ አዋጅ 1156/2011 አንቀጽ 39(1)(ሸ) መሠረት አንድ ሠራተኛ በገዛ ፈቃዱ ሲለቅ ክፍያ ለማግኘት የሚከተሉት ሁለት ቅድመ-ሁኔታዎች በአንድ ላይ መሟላት አለባቸው::

1. ሠራተኛው በድርጅቱ ውስጥ ቢያንስ 5 ዓመት እና ከዚያ በላይ ያገለገለ መሆን አለበት።
2. ከአሰሪው ጋር የተያያዘ የስልጠና ውል ግዴታ (Training Bond) የሌለበት መሆን አለበት::

ለ. የሰበር ችሎቱ ያስቀመጠው ማብራሪያ
በወ/ሮ ላይላ ረዲ እና ድሬ ኢንዱስትሪዎች ክርክር ላይ መሠረታዊ ጭብጥ ሆኖ የተነሳው "አንድ ሠራተኛ ከ 5 ዓመት በታች አገልግሎ በገዛ ፈቃዱ የሥራ ውል ሲያቋርጥ በሕጉ መሠረት ለሠራተኛው የሚሰጡት ሌሎች መብቶችና ጥቅማጥቅሞች (እንደ አግባብነቱ ያልተጠቀመበት ዓመታዊ ዕረፍት ፈንድ) ቢጠበቁም፣ የሥራ ስንብት ክፍያን (Severance Pay) በተመለከተ ግን የ 5 ዓመት አገልግሎት ጣሪያው ካልተሟላ ክፍያው ሊፈጸም አይችልም" የሚለው ነው::

ሐ. ክፍያው እንዴት ይታሰባል? (ለ 5 ዓመት እና ከዚያ በላይ)
አንድ ሠራተኛ 5 ዓመት አገልግሎ በገዛ ፈቃዱ ሲለቅ (እና የስልጠና ግዴታ ከሌለበት)፣ የስንብት ክፍያው በአዋጅ ቁጥር 1156/2011 አንቀጽ 40 መሠረት እንደሚከተለው ይሰላል::


ለመጀመሪያው 1 ዓመት አገልግሎት፦ የ 30 ቀን (የአንድ ወር) አማካይ የቀን ደመወዝ።
ከአንድ ዓመት በላይ ላለው ለእያንዳንዱ ተጨማሪ ዓመት፦ የ 10 ቀን ደመወዝ እየታከለበት ይሄዳል።
ማሳሰቢያ፦ ሆኖም ግን አጠቃላይ የሚከፈለው ድምር የስንብት ክፍያ መጠን ከሠራተኛው የ 2 ወር (የ 60 ቀናት) ደመወዝ መብለጥ የለበትም (የጣሪያ ገደብ አለው)።

4. ልዩ ሁኔታዎች (Exceptions)

ሠራተኛው ከ 5 ዓመት በታች አገልግሎም ቢሆን በራሱ ፈቃድ ሥራውን አቋርጦ የስንብት ክፍያ (Severance Pay) ሊያገኝ የሚችልባቸው የተለዩ የሕግ ሁኔታዎች (Exceptions) አሉ። እነዚህም በአሠሪው ጥፋት ወይም በጤና ምክንያት የሚመጡ ስንብቶች ሲሆኑ የሚከተሉትን ያካትታሉ::

በአሠሪው ሕገ-ወጥ ድርጊት ምክንያት (አንቀጽ 32/1)፦ አሠሪው በሠራተኛው ላይ ሰብዓዊ መብት መጣስ፣ አካላዊ ወይም ወሲባዊ ጥቃት/ትንኮሳ የፈጸመበት ከሆነ ወይም ደኅንነቱ ባልተጠበቀ ቦታ እንዲሠራ አስገድዶት ሠራተኛው ሥራውን በፈቃዱ ቢለቅ (የ 5 ዓመት አገልግሎት ሳይጠይቅ) የስንብት ክፍያ እና ተጨማሪ የካሳ ክፍያ ያገኛል::

በኤች.አይ.ቪ/ኤድስ (HIV/AIDS) ምክንያት፦ በአንቀጽ 39(1)(በ) መሠረት አንድ ሠራተኛ በኤች.አይ.ቪ/ኤድስ በሽታ ምክንያት መሥራት ባለመቻሉ በገዛ ፈቃዱ ሥራውን ሲለቅ የአገልግሎት ዘመኑ ሳይታይ ክፍያው ይፈጸምለታል::

ማጠቃለያ

በ ሰ/መ/ቁ 44410 የተሰጠው አስገዳጅ የሕግ ትርጉም በኢትዮጵያ ውስጥ ሠራተኞች ያለምንም በቂ ምክንያት ወይም በአሠሪው ላይ የሚለጠፍ ጥፋት ሳይኖር እንዲሁ በተራ Resignation (በገዛ ፈቃድ መልቀቂያ) ሥራቸውን ሲለቁ የሥራ ስንብት ክፍያ ለመጠየቅ የ 5 ዓመት ታማኝ አገልግሎት መፈጸም እንዳለባቸው በግልጽ አስምሮበታል::


የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...


#Law
#Legal
#Lawyer
#Attorney
#LawFirm
#Justice
#LegalServices
#LawPractice
#LawyersLife
#LegalAdvice
#Ethiopia
#ጠበቃ
#ሁከትይወገድልኝ
#ንብረትክርክር
#condominium
#caraccident
#labourlaw
#ethiopianlawyer
#forms
#summons

በሀሰት ወይም ሀብትና ንብረት እያላቸው "የዳኝነት ክፍያ መክፈል የማልችል ድሀ ነኝ" በማለት በሀሰት የድሀ ድንብ (Pauper Suit/Application) አቤቱታ አቅርቦ የክስ መዝገብ ማስከፈት በኢትዮጵያ ሕግ መሠረት ከባድ የፍትሐብሔር እና የወንጀል ተጠያቂነት ያስከትላል።
የዚህ ጉዳይ ዝርዝር ሕጋዊ ትንታኔ እና አስገዳጅ የሰበር ውሳኔ እንደሚከተለው ቀርቧል:: ጠቃሚ የህግ መረጃ ከሆነ share ያርጉት 🙏🙏🙏

1. አስገዳጅ የሰበር ውሳኔ
የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በሰበር መዝገብ ቁጥር 220108 ላይ በሰጠው አስገዳጅ ውሳኔ የሀሰት የድሀ ድንብ አቤቱታን በተመለከተ የሚከተለውን መሰረታዊ የሕግ ትርጓሜ ሰጥቷል::

1.1 የውሳኔው ፍሬ ነገር፦ አንድ ተከራካሪ (ከሳሽ) ሀብትና ንብረት እያለው ወይም በንግድ ሥራ ላይ ተሰማርቶ ገቢ እያገኘ፣ "ምንም ዓይነት ንብረት የለኝም" በማለት በቃለ መሐላ የታገዘ የሀሰት አቤቱታ ለፍርድ ቤት ማቅረቡ እና በችሎት ተጠይቆ ይህንኑ ሀሰተኛ ፍሬ ነገር መናገሩ ሆን ብሎ ፍርድ ቤቱን የማታለል ተግባር ነው::

1.2 የሰበር ትዕዛዝ፦ ይህ ድርጊት በተገኘበት ጊዜ ፍርድ ቤቱ ተጨማሪ የወንጀል ክስ ማቅረብ ሳያስፈልገው (ያለ ዐቃቤ ሕግ ጣልቃ ገብነት)፣ በቀጥታ በመልካም ችሎት አመራር ድንጋጌዎች መሠረት ግለሰቡን በወንጀል ሊቀጣውና ሊያስረው እንደሚችል ወስኗል::

2. የፍትሐብሔር ሥነ-ሥርዓት ሕግ ተጠያቂነት
በ1965 የወጣው የፍትሐብሔር ሥነ-ሥርዓት ሕግ ቁጥር 467 እና ተከታዮቹ ድንጋጌዎች የድሀ ድንብ አቀራረብን ይደነግጋሉ። አንድ ሰው በሀሰት የድሀ ድንብ ማመልከቻ ማቅረቡ ሲረጋገጥ የሚከተሉት እርምጃዎች ይወሰዳሉ👇
2.1 የመዝገቡ መዘጋት (የማመልከቻው ውድቅ መሆን)፦ ፍርድ ቤቱ አመልካቹ የዳኝነት ክፍያ መክፈል የሚችል መሆኑን ካረጋገጠ የድሀ ድንብ ጥያቄውን ውድቅ ያደርገዋል።
2.2 የዳኝነት ክፍያ ቅጣት፦ አመልካቹ መክፈል የነበረበትን መደበኛ የዳኝነት ክፍያ (Court fees) በአስቸኳይ እንዲከፍል ይገደዳል።
2.3 በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 481 መሠረት፦ ፍርድ ቤቱ ግለሰቡ የፍትሕ ሥርዓቱን ለማስተጓጎል እና ፍርድ ቤቱን ለማታለል በመሞከሩ በቀጥታ የገንዘብ ወይም የእስራት ቅጣት ሊጥልበት ይችላል።

3. የወንጀል ሕግ ተጠያቂነት በሀሰት የድሀ ድንብ መዝገብ ማስከፈት በቃለ-መሐላ የታገዘ ማመልከቻ ማቅረብንና ለፍርድ ቤት ሀሰተኛ ማስረጃ መስጠትን ስለሚያካትት በ2004 ዓ.ም በወጣው የኢ.ፌ.ዲ.ሪ የወንጀል ሕግ መሠረት በሚከተሉት አንቀጾች ያስጠይቃል👇
3.1 አንቀጽ 452 (በዳኝነት ሥራ ላይ የሚደረግ ማታለል)፦ ፍርድ ቤትን በማታለል የተሳሳተ ውሳኔ ወይም ትዕዛዝ እንዲሰጥ ማድረግ በቀጥታ የወንጀል ቅጣት ያስከትላል::

3.2 አንቀጽ 446 (በመሐላ የተደገፈ ሀሰተኛ መግለጫ)፦ ማንኛውም ሰው በሕግ ፊት ወይም በፍርድ ቤት ቃለ- መሐላ ፈጽሞ ወይም ማረጋገጫ ሰጥቶ ሀሰተኛ መግለጫ ከሰጠ ወይም ማመልከቻ ካቀረበ በጥፋተኝነቱ መሠረት በገንዘብ ወይም በእስራት ይቀጣል::

ማጠቃለያ👇
የድሀ ድንብ መብት የተሰጠው እውነተኛ አቅም ለሌላቸው ዜጎች ፍትሕ እንዳይጓደልባቸው ለመርዳት እንጂ፣ አቅም እያላቸው የመንግሥትን የዳኝነት ክፍያ ለመሸሽ ለሚፈልጉ ተንኮለኛ ተከራካሪዎች ማምለጫ አይደለም። ድርጊቱ በፍርድ ቤት ከተደረሰበት ማመልከቻው ውድቅ ከመሆኑም በላይ፣ አመልካቹ በሰበር መዝገብ ቁጥር 220108 መሠረት ወዲያውኑ በችሎት የመታሰር እና የመቀጣት ዕድሉ ከፍተኛ ነው:።

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...

#Law
#Legal
#Lawyer
#Attorney
#LawFirm
#Justice
#LegalServices
#LawPractice
#LawyersLife
#LegalAdvice
#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ
#constructionlaw
#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ
#compensation

Emailing Vat regulation draft.pdf






ዕለታዊ ዜናዎችን እና የሰነድ መረጃዎችን እንደሚያሳዩት፣ የሚኒስትሮች ምክር ቤት በፌዴራል የተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ ቁጥር 1341/2016 መሠረት የተጨማሪ እሴት ታክስ ማሻሻያ ደንብ አጽድቋል።
📌 የማሻሻያው ዋና ዓላማ እና ምክንያቶች

1. የተርን ኦቨር ታክስ (TOT) መሠረዝ፡ ቀደም ሲል የሙያ አገልግሎት እና ሌሎች አቅርቦቶችን በመስጠት የተርን ኦቨር ታክስ ይሰበስቡ የነበሩ ግብር ከፋዮች ሥርዓቱ በመሻሩ ምክንያት ታክሱን በቀጥታ እንዲሰበስቡ ማድረግ።
2. የምዝገባ ግዴታ፡ የሙያ አገልግሎት የሚሰጡ ግብር ከፋዮች አዲሱን የግብር አሰራር ተከትሎ ለተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) ተመዝገበው ግብሩን እንዲሰበስቡ ማስገደድ።

3. የኢኮኖሚ ማሻሻያ፡ በመንግስት በኩል የሀገሪቱን የግብር አሰባሰብ ሥርዓት ለውጥ ከማድረግና ከማጠናከር አኳያ ማስተካከያዎችን ማድረግ::

4. ማሻሻያው ከዚህ ቀደም ከነበረው የተርን ኦቨር ታክስ አሰራር ወደ ተጨማሪ እሴት ታክስ ሥርዓት የሚሸጋገሩ ባለሙያዎችን እና የንግድ ዘርፎችን ያጠቃልላል።

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...

#Law
#Legal
#Lawyer
#Attorney
#LawFirm
#Justice
#LegalServices
#LawPractice
#LawyersLife
#LegalAdvice
#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ
#constructionlaw
#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ
#compensation ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...

#Law
#Legal
#Lawyer
#Attorney
#LawFirm
#Justice
#LegalServices
#LawPractice
#LawyersLife
#LegalAdvice
#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ
#constructionlaw
#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ
#compensation
#የገቢግብርማሻሻያ

በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የካቢኔ ስብሰባ የወጣው ደንብ ቁጥር 163/2016 (የመሬት ይዞታ መብት ፈጠራ እና አገልግሎት አሰጣጥ ደንብ)
፣ ለረጅም ጊዜ የህዝብ ጥያቄ የነበረውን የሰነድ አልባ (ህገ-ወጥ ወይም ካርታ የሌላቸው) ይዞታዎችን በህጋዊ ማዕቀፍ ለማስተናገድ የወጣ ወሳኝ ደንብ ነው::
ስለ ሰነድ አልባ ይዞታዎች መብት ፈጠራና ካርታ አሰጣጥ በደንቡ ላይ የተቀመጡት ዋና ዋና ዝርዝር ድንጋጌዎች እንደሚከተለው ቀርበዋል፦

1. የጊዜ ገደብ መስፈርት (የእርቅ ነጥብ)
1.1 ደንቡ የሰነድ አልባ ይዞታዎችን በህጋዊ መንገድ አስተናግዶ ካርታ ለመስጠት እስከ ግንቦት 1988 ዓ.ም ድረስ የተያዙ ይዞታዎች መሆን እንዳለባቸው በግልፅ ያስቀምጣል።
1.2 ከግንቦት 1988 ዓ.ም በኋላ የተገነቡ ወይም የተያዙ ሰነድ አልባ ይዞታዎች እና በቀበሌ ቤት ግቢ ውስጥ የተሰሩ ተጨማሪ ቤቶች በዚህ ደንብ መሰረት የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ አያገኙም።

2. ሊሟሉ የሚገባቸው የማስረጃ መስፈርቶች
አንድ የሰነድ አልባ ይዞታ ባለቤት መብት እንዲፈጠርለትና ካርታ እንዲሰጠው የሚከተሉትን ማስረጃዎች በአጣሪ ኮሚቴ ማረጋገጥ አለበት፦

2.1 የአየር ካርታ (Aerial Photograph) ማረጋገጫ፦ ይዞታው ወይም ግንባታው ከተቀመጠው የጊዜ ገደብ (ግንቦት 1988 ዓ.ም) በፊት የነበረ መሆኑ በአየር ካርታ መረጋገጥ አለበት።
2.2 የአገልግሎት ክፍያ ደረሰኞች፦ ለይዞታው ለረጅም ጊዜ ይከፈሉ የነበሩ የቤት/የመሬት ግብር ደረሰኞች።
2.3 የመሠረተ ልማት ማሳያ ሰነዶች፦ የኤሌክትሪክ (መብራት) ወይም የውኃ ቆጣሪ በባለይዞታው ስም ወይም በስጦታ/በውርስ በሰጠው ሰው ስም የነበረ መሆኑን የሚያሳዩ የክፍያ ሰነዶች::

3. የመሬት ስፋትና የመዳረሻ መንገድ መስፈርት
3.1 ራሱን ችሎ የሚለማ መሬት፦ የቦታው ስፋት 75 ካሬ ሜትርና ከዚያ በላይ ሆኖ፣ ቢያንስ 4 ሜትር ስፋት ያለው የመዳረሻ መንገድ ሊኖረው ይገባል። ይህ መስፈርት ከተሟላ ሙሉ የይዞታ ካርታ ይሰጠዋል።
3.2 ራሱን ችሎ የማይለማ መሬት፦ የቦታው ስፋት ከ75 ካሬ ሜትር በታች ከሆነ ወይም ስፋቱ ቢሞላም የ4 ሜትር መዳረሻ መንገድ ከሌለው ቦታው ራሱን ችሎ ሊለማ እንደማይችል ይቆጠራል። ለእነዚህ ይዞታዎች እንደየአካባቢው ነባራዊ ሁኔታ የመደባለቅ ወይም በጋራ ይዞታነት የማስተናገድ አሰራር ይከተላል::
4. ተጨማሪ (የማስፋፊያ) ይዞታዎች አያያዝ (አንቀጽ 59)
በደንቡ አንቀጽ 59 መሠረት፣ አንድ ሰው ቀደም ሲል ህጋዊ ካርታ ኖሮት ነገር ግን ከካርታው ውጪ በተጨማሪነት አስፋፍቶ የያዘው ሰነድ አልባ መሬት ካለ፣ ያ ተጨማሪ መሬት ወደ ህጋዊ ካርታው እንዲካተትለት ከተቀመጡት መስፈርቶች (የፕላን ተስማሚነትና የሊዝ ክፍያ) አኳያ ተለይቶ በጊዜ ገደብ ውስጥ መስተናገድ ይኖርበታል::

5. የማስረጃ መደራረብና ውሳኔ አሰጣጥ
በአንድ ሰነድ አልባ ይዞታ ወይም ቤት ላይ "አንዴ የመንግስት (ለምሳሌ የቀበሌ) ነው፣ ሌላ ጊዜ ደግሞ የግለሰብ ነው" የሚሉ እርስ በርስ የሚጋጩ ማስረጃዎች ሲቀረቡ::
5.1 ደንቡ ጉዳዩ በልዩ ሁኔታ ተጠንቶና ተጣርቶ ግልፅ ውሳኔ የሚያገኝበትን መዋቅር ዘርግቷል።
5.2 ይዞታው ከመንግስት ይዞታ (እንደ አረንጓዴ ቦታ፣ የመንገድ ክልል፣ ወይም የህዝብ ተቋማት ቦታ) ውጪ መሆኑ መረጋገጥ አለበት::

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ



website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com

የእዲስ አበባ ከተማ አስተደደር ገቢዎች  ቢሮ

ADDIS ABABA CITY ADMINISTRATION REVENUES BUREAU

1. የሂሳብ መዝገብና የሂሳብ መግለጫ መሰረት በማድረግ የማሳወቅ የመክፈል እና ሰነዶችን የመያዝ ግዴታ ተፈጻሚ የማይደረግባቸው ግብር ከፋዬች

የተሻሻለው ፌደራል ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 1395/2017 አንቀጽ 3/ሀ እና አንቀጽ 6 እና የፌደራል ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 979/2008 አንቀጽ 21፣ 33 እና 82 እንዲሁም በታክስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 983/2008 አንቀጽ 17 መሰረት የሂሳብ መዝገብና የሂሳብ መግለጫ መሰረት በማድረግ የማሳወቅ፣ የመክፈል እና ሰነዶችን የመያዝ ግዴታ አመታዊ አጠቃላይ ገቢን መሰረት አድርጎ በደረጃ "ሀ" እና የተሻሻለው ፌደራል ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 1395/2017 አንቀጽ 3/ሀ እና አንቀጽ 6 በደረጃ "ለ" ግብር ከፋዬች ላይ የተጣለ ሲሆን በርካታ ግብር ከፋዬችም ይህንኑ መሰረት አድርገው ግዴታቸውን በመወጣት ላይይገኛሉ፡፡ ይሁን እንጂ የተወሰኑ ግብር ከፋዬች በህጉ የተጣለባቸውን ግዴታ ለመወጣት የተሰማሩበትን የስራ ዘርፍ ባለው የተለየ ባህሪ ምክንያት መቸገራቸውን በተለያየ ጊዜ በመጥቀስ አቤቱታ ያቀረቡ ቢሆንም የግብር ሕጉ ለየትኛውም የንግድ ዘርፍ በተለየ መልኩ የሂሳብ መዝገብና የሂሳብ መግለጫ መሰረት በማድረግ የማሳወቅ የመክፈል እና ሰነዶችን የመያዝ ግዴታን ቀሪ አላደረገም፡፡ በመሆኑም ይህንኑ በታክስ አስተዳደር አዋጅ 983/2008 አንቀጽ 102 ግዴታ አለመወጣት አስተዳደራዊ ቅጣት የሚያስከትል መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ የተለየ ባህሪ ያላቸው የተወሰኑ የሥራ ዘርፎች የግብር ህጉን ድንጋጌዎች በአስከበረ አግባብ የገቢ አሰበሰቡን እና የአገልግሎት አሰጣቱን ፍታሀዊነት ማዕከል ያደረገ የአሰራር ሥርዓት ለ2018 የግብር ማሳወቂያ ጊዜ ሂሳብ መዝገብ የማቅረብ ግዴታን ተፈጻሚነት ለመጨረሻ ጊዜ እንዲሆን እና ለቀጣይ በጀት ዓመት የሂሳብ መዝገብ እንዲይዙ ቃላ-መኃላ እንዲፈርሙ በማድረግ እና አስተዳደራዊ ቅጣትን በተመለከተ ሰነድ ባለመያዝ የሚጣለዉ ቅጣት ተፈጻሚ ይደረጋል፡፡

1. ግብር ከፋዮች ግንዛቤ የተለየ ድጋፍ የሚፈልጉ እና ሥራዎች ከመንግስት ጋር በተገበ ውል ብቻ የሚያከናወኑ በማህበር የተደራጀ የትምህርት ቤቶችና የምገባ ማዕከላት መጋቢ እናቶች፣ በልዩ ሁኔታ ከመንግስት ጋር ውል ያላቸው ግብር ከፋዮች፣ በከተማ ጽዳትና ውበት፣ ደረቅ ቆሻሻ እና ገፀ-ምድር ማስዋብ ላይ የተሰማሩ፣ ከንግድ ድርትስስር የተፈጠረላቸው የሽገር ዳቦን የሚሸጡ ማህበራት፤ ከመንግስት ተቋፍ ያላቸውን ውልና በበጀት ዓመቱ ከአሰራቸው የመንግስት ተቋም ዓመተ 2

የተከፈላቸውን ክፍያ የሚገልጽ መረጃ ሲያመጡ በደንብ 410/2009 መሰረት አድረጎ ለሰንጠረዥ "ሐ™ መሰረት ግብሩ ይሰላል።

2. የሸገር ዳቦ የሚሸጡ በተጓዳኝ የሚከናውኑ የንግድ ስራዎች መኖራቸውን በመስክምልከታ ተረጋግጦ ተጨማሪ እየሰሩት ያለው ስራ እንዲወሰን ይደረጋል፡፡

3. ጫኝ እና አውራጅ፣ ኢትዮጵያ መብራት ኃይል የኤሌክትሪክ የፖል ጉድጓድ ቁፋሮ፣ በማህበር ተደራጅተው በጥበቃ ስራ ላይ የተሰማሩ፣ የታክሲ ታራ አስከበሪ የሂሳብ መዝገብ መያዝ ሲጠበቅባቸው ያልያዙ ግብር ከፋዮች ለዘርፉ የተቀመጠውን የትርፍ ህዳግ ተወስዶ እንዲወስን ይደረጋል፡፡

4. በተሻሻለው የገቢ ግብር አዋጅ 1395/2017 መሠረት ንግድ ሥራ ፍቃድ ሳይኖራቸው በሞያ ፍቃድ ብቻ አገልግሎት የሚሰጡ ጠበቆች፣ የኢንሹራንስ ወኪሎች፣ ኢንሹራንስ ጉዳት ገማቶች እንዲሁም በአጠቃላይ በአዋጁ የተዘረዘሩት 8ቱ ዘርፎች የሂሳብ መዝገብ መያዝ የሚገደዱ ሲሆን ሂሳብ መዝገብ ካላቀረቡ የሚያወጡት ወጪ ተቀናሽ የሚደረግበት ሁኔታ ሚነስትሩ መመሪያ እንደሚያወጣ የተደነገገ ቢሆንም እስካሁን መመሪያ በለመውጣቱ ቀደም ሲል በተጠኑ ጥናቶች መሠረት ከጠቅላላ ገቢያቸው ላይ 35% እንደ ወጪ 65% ግብር የሚከፈልበት ገቢ ሆኖ በሠንጠረዥ "ሐ" መሠረት ግብሩን በማስላት ገቢውን መሰብሰብ ቢቻል፤

5. የደረጃ "ሀ" ግብር ከፋዮች በትራንስፖርት ዘርፍ የተሰማሩ ግብር ከፋዮች በ2017 የግብር ዘመን ወይም በ2016 የግብር ዘመን 57% የዋጋ ግሽበት ማስተካከያ ግብርየተከፈለበትን በማድረግ አጠቃላይ ገቢ ለ2018 ግብር ዘመን ግብር ለመወሰን ለደረጃ “ለ” ግብር ከፋዮች የተቀመጠውን የአስራር ስርዓት እና ቀመር ተግባራዊ ይሆናል።

6. በገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 979/08 መሠረት ደረጃ "ለ" እና ደረጃ “ሐ” የነበሩ እና በአዲሱ ማሻሻያ አዋጅ ቁጥር 1395/17 መሠረት ወደ ደረጃ “ህ" ያደጉ ግብርከፋዮችን በተመለከተ በ2017 ግብር ዘመን ለንግድ ሥራ ገቢ ግብር እና የተርን ኦቨር የተከፈለ ወይም ሊከፈል የሚገባው ታክስ በመውሰድ በደረጃ “ለ” አሰራርስርዓት መሠረት በማስላት ግብሩ የሚከፍሉ ይሆናል።

7. በግምት ግብር አወሳሰን አዋጅ ቁጥር 138/2010 የደረጃ "ሀ" የንግድ የመኖሪያ ኪራይ ገቢ ግብር ከፋዮችን በተመለከተ ሂሳብ መዝገብ መያዝ

ያላቀረቡ ግብር ከፋዮች 35% እንደ ወጪ ወይም 65% እንደ ገቢ ተወስዶ ታክሱ የሚሰላ ይሆናል።

8. በአዲሱ ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 1395/2017 አንቀጽ 23 አማራጭ አነስተኛ ለደረጃ “ሀ” ግብር ከፋዮች 2 ሚሊዮን አማራጭ አነስተኛ ግብር 2.5% ጋርተነፃፅሮ የተሻለው ተወስዶ የሚወሰን ይሆናል።

II. ለ. የሂሳብ መዝገብና የሂሳብ መግለጫ መሰረት በማድረግ ሰነዶችን የመያዝ ግዴታን የማሳወቅ የመክፈል እና ያልተወጡ

የተሻሻለው ፌደራል ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 1395/2017 አንቀጽ 3/ህ እና አንቀጽ 6፣ አንቀጽ 50/ለ የደረጃ "ሀ" ግብር ከፋዮች የፌደራል ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር979/2008 አንቀጽ 21፣ 33 እና 82 እንዲሁም በታክስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር983/2008 አንቀጽ 17 መሰረት የሂሳብ መዝገብና የሂሳብ መግለጫ መሰረት በማድረግ የማሳወቅ የመክፈል እና ሰነዶችን የመያዝ ግዴታ አመታዊ አጠቃላይገቢን መሰረት አድርጎ በደረጃ " እና በደረጃ "ለ" ግብር ከፋዬች ላይ የተጣለ ሲሆን በርካታ ግብር ከፋዬችም ይህንኑ መሰረት አድርገው ግዴታቸውን በመወጣት ላይ ይገኛሉ፡፡ ይሁን እንጂ የሂሳብ መዝገብ መግለጫ መሰረት በማድረግ የማያሳወቅ" የመክፈል እና ሰነዶችን የመያዝ ግዴታ የማይወጡ ከላይ በዝርዝርከተገለጹ ዘርፎች ውጭ ያሉ ግብር ከፋዬች ግብር ለመሸሽ የሚደረግ ድርጊት መሆኑ ከግምት ውስጥ ገብቶ መዝገብ አለመያዝ ምርጫ በማሆንበት ደረጃ አስተማሪ የሆነ እርምጃ በግብር ህጉ መሰረት መወስድ ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 979/2008 አንቀጽ 80 መሰረት በደንብ ቁጥር 410/2009 ለደረጃ “ሐ” የተቀመጠውን የማትረፊያ ህዳግ በእጥፍ እና ቅጣትም በአንቀጽ 109 እና 110 መሰረት የታክስ ጉለቱን 40 በመቶ እና የታክሱን 200% በመቅጣት ህጉን ተፋጻሚ ማድረግ ተገቢ ይሆናል፡፡ በመቀጫ የተስተናገዱ ግብር ከፋዮች መረጃው ተደራጅቶ ለህግ ተገዥነት ዘርፍ መተለላፍ አለበት፡፡

ይህ አስራር ስርዓት ተግባራዊ የሚሆነው ለ2018 የግብር ዘመን ብቻ መሆኑ ታውቆ የሂሳብ መዝገብ ማቅረብ ሲገባቸው ያላቀረቡ ግብር ከፋዮች ወደፊት የሂሳብ መዝገብ ለመያዝ ቃለ -መኃላ እንዲፈርሙ በማድረግ የሚስተናገዱ ይሆናል።

ዛሬ መስከረም 21 ቀን 2019 ዓ.ም. የአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ምክር ቤት ባካሄደው 7ኛ ዙር፣ 1ኛ ዓመት የሥራ ዘመን መሥራች ጉባኤ ላይ በርዕሰ መስተዳድር አቶ አረጋ ከበደ አቅራቢነትና በምክር ቤቱ አጽዳቂነት በርካታ ከፍተኛ የክልል፣ የክላስተር፣ የቢሮ እና የዞን አመራሮች ሹመት ተሰጥቷል::

1. የክልሉ ምክር ቤትና የርዕሰ መስተዳድር ከፍተኛ አመራሮች

. አቶ አረጋ ከበደ፦ የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር (በድጋሚ የተመረጡ)
. ወ/ሮ ፋንቱ ተስፋዬ፦ የአማራ ክልል ምክር ቤት አፈ ጉባዔ (በድጋሚ የተመረጡ)
. አቶ አማረ ሰቴ፦ የአማራ ክልል ምክር ቤት ምክትል አፈ ጉባዔ (በድጋሚ የተመረጡ)
. ዶ/ር አብዱ ሁሴን፦ የአማራ ክልል ምክትል ርእሰ መሥተዳድር.

. 2. በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የዘርፍ (ክላስተር) አስተባባሪዎች
. ዶ/ር ድረስ ሳህሉ፦ የገጠር ዘርፍ አስተባባሪ
. ዶ/ር ዘሪሁን ፍቅሩ፦ የከተማ ዘርፍ አሥተባባሪ
. ዶ/ር ሙሉነሽ ደሴ፦ የማኅበራዊ ዘርፍ አስተባባሪ
. ዶ/ር አማኑኤል ፈረደ፦ የአሥተዳደር ዘርፍ አስተባባሪ

3. አዲስ የተሾሙ የክልሉ የቢሮ ኃላፊዎች

. ዶ/ር ሻለም ገዛኸኝ ዳምጠው፦ የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ቢሮ ኃላፊ
. አቶ ጥላሁን ፈንታው ተሾመ፦ የገቢዎች ቢሮ ኃላፊ
. ዶ/ር መስፍን አበጀ ተፈራ፦ የግብርና ቢሮ ኃላፊ
. አቶ ጥላሁን ወርቅነህ ተክሌ፦ የትምህርት ቢሮ ኃላፊ
. ዶ/ር ሞላ መልካሙ ከበደ፦ የከተማና መሰረተ ልማት ቢሮ ኃላፊ
. ዶ/ር ዳኝነት ፈንታው መኮንን፦ የውኃና ኢነርጂ ቢሮ ኃላፊ
. አቶ አታላይ ጥላሁን ጫኔ፦ የገንዘብ ቢሮ ኃላፊ.
.
4. የዞን ዋና እና ምክትል አስተዳዳሪዎች ሹመት

. ለተለያዩ ዞኖች ዋና እና ምክትል አስተዳዳሪዎች የተሾሙ ሲሆን፣ ከእነዚህም መካከል አቶ አወቀ ዘመነ ጎሹ (ደቡብ ጎንደር)፣ አቶ ዋለ አባተ አየለ (ምስራቅ ጎጃም)፣ አቶ ደሳለ ባየ አድማሱ (ሰሜን ወሎ)፣ አቶ ደጀን ግርማው አለሙ (ሰሜን ጎንደር) እና አቶ ሆናለም አሻግሬ (ምዕራብ ጎንደር) ዋና አስተዳዳሪዎች በመሆን ተሾመዋል፤ እንዲሁም ዶ/ር ገበይ ኃይሌ (የደቡብ ጎንደር ምክትል አስተዳዳሪ) እና ሌሎች የምስራቅ ጎጃም፣ የማዕከላዊ ጎንደር እና የሰሜን ወሎ ምክትል አስተዳዳሪዎችና መምሪያ ኃላፊዎች ተመድበዋል። የተሟላውና ዝርዝር የሰዎች ስም መረጃ በሰነዱ ውስጥ ይገኛል::

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በ 2019 ዓ/ም የተሾሙ የካቢኔ አባላት 👇 #የአዲስ_አበባ_ከተማ_አስተዳደር_በዋናነት_የሚተዳደረው_በተሻሻለው_የአዲስ_አበባ_ከተማ_አስተዳደር_ቻርተር_አዋጅ_ቁጥር_361_2003_እንደተሻሻለ_ነው፡፡ ይህ አዋጅ የቀድሞውን የ1997 ዓ.ም. ቻርተር (አዋጅ ቁጥር 87/1997) በመሻሻል የወጣ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 49(2) እና አንቀጽ 55(1) ላይ ተመስርቶ ነው። ሕገ መንግሥቱ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች ሙሉ የራስ አስተዳደር መብት እንዳላቸውና ዝርዝሩ በሕግ እንደሚወሰን ይደነግጋል። ቻርተሩ ከተማዋን እንደ ፌዴራል ዋና ከተማ እና እንደ ራሷን የምታስተዳድር ከተማ (self-governing city) አድርጎ ይገልጻል፤ የከተማው ምክር ቤት፣ ከንቲባ፣ ካቢኔ እና ሌሎች አስፈፃሚ አካላት ሥልጣንና ተግባርን ይወስናል። በኋላም በአዋጅ ቁጥር 408/2004 እና በከተማው ምክር ቤት በወጡ ተጨማሪ አዋጆች/ደንቦች (ለምሳሌ የአስፈፃሚ አካላትን ሥልጣንና ተግባር የሚወስን አዋጅ ቁጥር 74/2021 እና ተመሳሳይ ማሻሻያዎች) ተሟልቷል።
የከንቲባው ሥልጣን የመነጨበት የሕግ ማዕቀፍ
ከንቲባው ዋና አስፈፃሚ (chief executive officer) ነው። ሥልጣኑ በቀጥታ ከቻርተር አዋጅ ቁጥር 361/2003 (በተለይ አንቀጽ 21 እና ተዛማጅ ድንጋጌዎች) የመነጨ ነው።
በዚህ መሠረት ከንቲባው፦
ከተማው ምክር ቤት ከአባላቱ መካከል ይመረጣል (ጊዜው ከምክር ቤቱ ጋር አንድ ነው)።
ለከተማው ምክር ቤት እና ለፌዴራል መንግሥት ተጠሪ ነው።
የአስፈፃሚ አካላትን (ቢሮዎችን፣ ኮሚሽኖችን ወዘተ) በቀጥታ ይመራል፣ ያስተባብራል፣ ይቆጣጠራል።
የምክር ቤቱን ውሳኔዎች፣ ሕጎችን፣ የተፈቀደውን ዓመታዊ ዕቅድና በጀት ያስፈጽማል።
የካቢኔ አባላትን ይሾማል (በምክር ቤት ይጸድቃል)፣ የከተማ አስተዳዳሪን (City Manager) ይቀጥራል/ያስወግዳል።
ከስልጣኑ ክፍል ለምክትል ከንቲባ ወይም ለሌሎች አስፈፃሚዎች ሊሰጥ ይችላል።
ከሕግ ጋር የሚጣረሱ ውሳኔዎችን/መመሪያዎችን ማስተካከል ወይም ማስረዝ ይችላል።
ተጨማሪ ዝርዝር ሥልጣኖች በከተማው ምክር ቤት በወጡ የአስፈፃሚ አካላት አዋጆች (ለምሳሌ አዋጅ ቁጥር 84/2016 እና ተመሳሳዮች) ተብራርተዋል። ከንቲባው በፌዴራል መንግሥት ሊሻር/ጊዜያዊ አስተዳደር ሊተካ ይችላል ፡፡

የአዲስ አበባ ልጆችን በሚገባ ያሳተፈ የአዲስ አበባ ከተማ የሹመት ስብጥር።
በትናንትናው እለት በተካሄደው የምስረታ ጉባኤ በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ውስጥ 13 የሚሆኑ የአዲስ አበባ ተወላጆች በካቢኔ እና ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢነት ደረጃ ተሹመዋል።

👉ወ/ት ፋይዛ መሀመድ ምክትል አፈ ጉባዔ
👉ወ/ሮ ሊዲያ ግርማ፤ የሰላምና ፀጥታ ቢሮ ሃላፊ
👉ኢንጂነር አያልነሽ ኃብተማሪያም፤ የዲዛይንና ግንባታ ስራዎች ቢሮ ሃላፊ
👉ወ/ሪት ፂዮን ደረጀ (የአብን ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል)፤ የህብረተሰብ ተሳትፎና የበጎ ፍቃድ ማስተባበሪያ
👉ወ/ሮ ፍቅርተ አበራ፤ የቴክኒክና ሙያ ቢሮ ኃላፊ
👉አቶ ግርማ ሰይፉ፤ የኢንዱስትሪ ልማት ቢሮ
👉አቶ ቢኒያም ምክሩ፤ ገቢዎች ቢሮ ሃላፊ
👉አቶ ሙሉቀን ታሪኩ ፤ የኮሚዩኒኬሽን ቢሮ ሀላፊ
👉ወ/ሮ ዚያዳ ካሚል ፤ የአረንጓዴ ልማት ቢሮ ኃላፊ
👉ኢንጂነር ህይወት ሳሙኤል፤ የግንባታ ቁጥጥርና ፈቃድ ቢሮ ሃላፊ
👉አቶሜ አበበ (ዶ/ር) የመሬት እና ግንባታ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ
👉ግዛቸዉ አይካ (ዶ/ር) በመሰረተ ልማትና ማዘጋጃዊ ጉዳዮች ቋሚ ከሚቴ ሰብሳቢ
👉ኢንጅነር ሱራፌል እሸቱ በቀለ የመንግስት በጀት አስተዳደር ቁጥጥር ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ

መረጃዎች በፍጥነት አንዲደርሶት
የቴሌግራም ሊንኩን join አርጉ

👇👇👇

https://t.me/courtsss

በኢፌዴሪ የወንጀል ሕግ አንቀጽ 712 መሠረት የአራጣ ወንጀል መፈጸም በቀላል እስራት ወይም እንደ ነገሩ ሁኔታ እስከ 5 ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት እና በመቀጮ ያስቀጣል። ይህ ድንጋጌ የሰውን ችግረኝነት፣ ማጣትን ወይም መንፈሰ ደካማነትን መሠረት በማድረግ ያለአግባብ የሚደረግን ምዝበዛ ለመከላከል የወጣ ነው።
https://ethiolegalservice.com
1. የሰበር ውሳኔዎች መርህ (Cassation Precedents)

⚖️በውል ስምምነት ስም የተሸፈነ አራጣ፦ በሰበር መዝገብ ቁጥር 667(1) እና በተለያዩ ተያያዥ መዛግብት ላይ እንደተመለከተው፤ አንድ ሰው የሕግ ፈቃድ ሳይኖረው በወር 10% ወይም ከዚያ በላይ ወለድ ታስቦ እንዲከፈል በመስማማት ገንዘብ ማበደር የአራጣ ወንጀል ድርጊትን ያቋቁማል። ተከሳሾች ድርጊቱን በፍትሐብሔር ውል ወይም በግል ስምምነት አስመስለው ቢያቀርቡትም፣ ፍርድ ቤቱ ከጀርባው ያለውን እውነተኛ ፍሬ ነገር (የተበዳሪውን ችግር ተጠቅሞ ከፍተኛ ወለድ ማስከፈሉን) በማረጋገጥ በወንጀል ተጠያቂ ያደርጋል።
https://ethiolegalservice.com
⚖️የመያዣ ቼክ (Cheque) ዋስትና፦ አበዳሪዎች ለአራጣ ብድር ዋስትና እንዲሆን በማሰብ "በቂ ገንዘብ የሌለው ቼክ" (ስንቅ የሌለው ቼክ) ከተበዳሪው ይቀበላሉ። በሰበር መርህ መሠረት፣ ተበዳሪው ቼኩን የሰጠው ለአራጣ ብድር ዋስትና መሆኑ ከተረጋገጠ በቼክ ወንጀል ከመጠየቅ ይልቅ ለዐቃቤ ሕግ በዋናው የአራጣ ወንጀል ላይ ምስክር የመሆን ዕድሉ ሰፊ ነው።

2. የአራጣ ወንጀል ዋና ዋና ክፍሎች (Elements of the Crime)
⚖️ሕጉ ወንጀሉ ተፈጽሟል ለማለት የሚከተሉትን ቅድመ-ሁኔታዎች መሟላት ይፈልጋል፦👇
⚖️ የተበዳሪው ሁኔታ፦ የወንጀል ድርጊቱ የተበዳሪውን ችግረኝነት፣ የገንዘብ እጦት፣ የበታችነት፣ መንፈሰ ደካማነት ወይም የሕግና የልምድ ችሎታ ማጣትን መሠረት ያደረገ መሆን አለበት።
https://ethiolegalservice.com
⚖️ ሕግ ከፈቀደው በላይ ወለድ ማስከፈል፦ በኢትዮጵያ የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1751 መሠረት በውል ያልተወሰነ ሕጋዊ ወለድ ጣሪያ በዓመት 9% (በመቶ ዘጠኝ) ብቻ ነው። ይህንን ጣሪያ በእጅጉ የገደፈ ወለድ (ለምሳሌ በወር 10% ወይም 12%) መውሰድ ወንጀል ነው።
⚖️ ተመጣጣኝ ያልሆነ ንብረት መውሰድ፦ ካበደረው ገንዘብ ጋር በግልጽ የማይመጣጠን ንብረትን በምላሹ (በምትኩ) የወሰደ፣ እንዲሰጠው ያደረገ ወይም ቃል ያስገባ ሰው በአንቀጹ ይሸፈናል።

3. የወንጀሉ አስከፊነትና ተያያዥ ተጠያቂነት
https://ethiolegalservice.com
⚖️ የንብረት መውረስ እና የገንዘብ ማጠብ ወንጀል፦ የአራጣ ብድር ፍሬ የሆኑ ንብረቶችን መውረስ ወይም ወንጀሉን ለመሸፈን መሞከር። ለምሳሌ በፍትሕ ሚኒስቴር የክስ መዝገቦች ላይ እንደታየው፣ በአራጣ ብድር የተገኘን ቤት ወይም ንብረት "የወንጀል ፍሬ መሆኑን እያወቁ" ለሌላ ሰው ማስተላለፍ በገንዘብ ማጠብ ወንጀል (Proclamation No. 780/2005) ተጨማሪ ከባድ ቅጣት ያስከትላል።
https://ethiolegalservice.com
⚖️ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጉዳት፦ ድርጊቱ በሕገ-ወጥ መንገድ የሰዎችን ንብረት ከመበዝበዝ ባለፈ፣ መንግሥት ተገቢውን ግብር እንዳያገኝ በማድረግና ገንዘብ ከባንክ ሥርዓት ውጪ እንዲዘዋወር በማድረግ በሀገር ኢኮኖሚ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደርሳል።

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ Facebook ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://www.facebook.com/profile.php?id=100065172933419

website 👇👇

https://ethiolegalservice.com

#Law
#Legal
#Lawyer
#Attorney
#LawFirm
#Justice
#LegalServices
#LawPractice
#LawyersLife
#LegalAdvice
#አራጣወንጀል
#ጠበቃ
#የኢትዮጵያህግ

በተሻሻለው የፌደራል ታክስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር1434/2018 በአንቀፅ 125 ንዑስ አንቀጽ 1 መሠረት ለገዢው የታክስ ደረሰኝ ባልሰጡ ግብርከፋዮች ላይ በእያንዳንዱ ደረሰኝ ብዛት ብር100,ዐዐዐ (አንድ መቶ ሺህ ብር) ቅጣት እንደሚጣል ተደንግጓል፡፡

ለአንድ ግብይት በተሰጠ ተመሳሳይ ደረሰኝ ላይ የተለያዩ ዋጋዎችን በመመዝገብ የሽያጭ ዋጋን ያሳነሰ ወይም የሽያጭ ዋጋን በማሳነስ ደረሰኝ የሰጠ ማንኛውም ሰው ብር 1ዐዐ መቶ ሺህ ብር (አንድ መቶ ሺህ ብር) የገንዘብ መቀጫ እና ከአምስት እስከ ሰባት አመት በሚደርስ ጽኑ እስራት ይቀጣል።
አንቀጽ 125. የታክስ ደረሰኝ ያለመስጠት ደረሰኝ ሊሰጥ ሲገባ ያልሰጠ ማንኛውም ታክስ ከፋይ ለገዢ ባልሰጠው በእያንዳንዱ ደረሰኝ ብዛት ብር ፩ መቶ ሺህ ብር (አንድ መቶ ሺህ ብር) ቅጣት ይቀጣል።
በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (1) የተጣለው ቅጣት በባለስልጣኑ ሊነሳ አይችልም።
Any taxpayer who fails to issue a tax invoice when required to do so shall be liable to a penalty of ETB 100,000.00 for each invoice not issued to a buyer. The penalty shall not be waived by the Authority.)
ቁልፍ ለውጦች እና ታሪካዊ ዳራ
ቀደም ሲል (አዋጅ ቁጥር 983/2016 አንቀጽ 108): ቅጣቱ ብር 50,000 በእያንዳንዱ ደረሰኝ/ግብይት ነበር። አዲሱ አዋጅ እጥፍ አድርጎ ወደ 100,000 ብር አሳድጎታል።

አዋጁ በሐምሌ 23 ቀን 2018 ዓ.ም. (July 30, 2026) በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ተግባራዊ ሆኗል። የገቢዎች ሚኒስቴርን እንደ ዋና ባለስልጣን ያስቀምጣል።
የወንጀል ተጠያቂነት: ለተመሳሳይ ድርጊት በአንድ የግብር ዘመን ሁለት ጊዜ አስተዳደራዊ ቅጣት ከተጣለበት በኋላ ብቻ ነው የወንጀል ተጠያቂነት የሚከሰተው (ከ5 እስከ 7 ዓመት ጽኑ እስራት ሊደርስ ይችላል)። ይህ ከቀድሞው ሕግ ይለያል።


የሽያጭ ዋጋ ማሳነስ (አንቀጽ 120/137 እንደተሻሻለ): በአንድ ግብይት ላይ የተለያዩ ዋጋዎችን በመመዝገብ ወይም ዋጋ በማሳነስ ደረሰኝ የሰጠ ሰው ብር 100,000 ቅጣት እና 5–7 ዓመት ጽኑ እስራት ይቀጣል።
ቅጣቱ አስተዳደራዊ ነው (ከባለስልጣኑ የሚጣል)፤ የወንጀል ክፍሉ ለተደጋጋሚ ጥፋተኞች ብቻ ነው።
አዋጁ የታክስ ማጭበርበርን በግልጽ ይገልጻል፣ የታክስ ስሌት ማሻሻያ ጊዜን በማጭበርበር ጉዳይ ወደ 10 ዓመት ያራዝማል፣ እና አዲስ የመስማማት (conciliation) ሥርዓት ያስተዋውቃል።
ዓላማ እና ተጽዕኖ
ይህ ለውጥ የታክስ ተገዢነትን ለማጠናከር፣ የደረሰኝ አለመስጠትን (የተለመደ የታክስ ማጭበርበር ዘዴ) ለመከላከል እና የመንግሥት ገቢን ለማሳደግ ነው። ከባድ ቅጣት እና የማይነሳ መሆኑ የግብር ከፋዮችን (በተለይ ንግድ ላይ ያሉትን) ጠንቅቀው እንዲከተሉ ያስገድዳል። በተግባር የባለስልጣኑ የክትትል አቅም እና የኤሌክትሮኒክስ ደረሰኝ ሥርዓቶች አፈጻጸም ወሳኝ ይሆናል።

በማንኛውም ፍርድ ቤቶች ጠበቃ እና የህግ አማካሪ  በላይ ተፈራ
ስ. ቁ👉 0943192020

facebook 👇

https://www.facebook.com/profile.php?id=100065172933419

web site 👇
Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com/
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...

#የወራሽነት_የምስክር_ወረቀት_Certificate_of_Heir_Inheritance_Certificate_በኢትዮጵያ_የፍትሐ_ብሔር_ሕግ_Civil_Code_አንቀጽ 996–998 መሠረት የሚሰጥ ሰነድ ነው። ወራሽ ስለመሆን የሚያረጋግጥ ነው።

1. መቼ ይወጣል?
ሟቹ ከሞተ በኋላ፣ ውርሱ ሲከፈት (opening of succession) በኋላ በማንኛውም ጊዜ ማመልከት ይቻላል። ልዩ ጊዜ ገደብ የለም። ነገር ግን በተግባር ሟቹ ከሞተ በኋላ በተቻለ ፍጥነት ማድረግ ይመከራል (ንብረት ለማስተላለፍ፣ ባንክ፣ መሬት ወይም ሌሎች ንብረቶችን ለመያዝ ያስፈልጋል)።
2. የት ይወጣል?
በሟቹ የመጨረሻ መኖሪያ አድራሻ ባለው ዝቅተኛ ደረጃ ፍርድ ቤት (First Instance Court / City Court)።
በአዲስ አበባ ከሆነ → የአዲስ አበባ ከተማ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት (በክፍለ ከተማው መሠረት፣ ለምሳሌ አራዳ፣ ቂርቆስ ወዘተ)።
በክልል ከሆነ → የሚመለከተው ወረዳ/ከተማ ፍርድ ቤት።

3. እንዴት ይወጣል? (ሂደቱ)
ማስረጃዎችን ማሰባሰብ
የሟቹ የሞት የምስክር ወረቀት (እንዳለ)
የሌሎች ወራሾች ውክልና (power of attorney) ካለ የምስክሮች ዝርዝር
የአቤቱታውን (affidavit / statement of claim) ማዘጋጀት አቤቱታውን በሚመለከተው ፍርድ ቤት ማቅረብ።
አቤቱታ + ቃለመሀላ affidavit ማቅረብ።

4. የአቤቱታው አፃፃፍ እንዴት ነው?
መደበኛ ቅጽ አለ።
አጠቃላይ ይዘት፦ ወደ ፍርድ ቤቱ የሚሄድ አድራሻ
የአመልካቹ/አመልካቾች ስም፣ አድራሻ፣ ከሟቹ ጋር ያለው ግንኙነት
የሟቹ ሙሉ ስም፣ የሞተበት ቀንና ቦታ
የሟቹ የመጨረሻ መኖሪያ አድራሻ
ሁሉም ወራሾች ዝርዝር (ስምና ከሟቹ ጋር ያለው ግንኙነት)
እያንዳንዱ ወራሽ የሚያገኘው ድርሻ (በሕግ መሠረት)
የሚጠየቀው፦ “በፍ/ብ/ሕግ አንቀጽ 996(1) መሠረት የወራሽነት የምስክር ወረቀት እንዲሰጠን” የምስክሮች ስም
ፊርማና ቀን አስፈላጊ ከሆነ ጠበቃዎን ያማክሩ 👉 0943192020 (በላይ ተፈራ የህግ አማካሪ)

በወራሽነት የምስክር ወረቀት ጉዳይ የተወሰኑ የሰበር ሰሚ ችሎት ውሳኔዎች መካከል፦
👇
1. የሰበር መዝገብ ቁጥር (110022)
የወራሽነት ማስረጃ ብቻ ሲጠየቅ ውርስ ማጣራት ትእዛዝ መስጠት አላስፈላጊ ነው (ፍ/ብ/ሕግ 996/1)

2. የሰ/መ/ቁ 👉73247
የወራሽነት የምስክር ወረቀት መሰረዝ (ፍ/ብ/ሕግ 998/1)

3. የሰ/መ/ቁ👉 45370
የወራሽነት ምስክር ወረቀት እና የንብረት ማስተላለፍ

4. የሰ/መ/ቁ👉180281
ተወላጅነት እና የወራሽነት ማስረጃ

5. የሰ/መ/ቁ👉171061
የኑዛዜ ወራሽነት የምስክር ወረቀት መሰረዝ እና የፍርድ ቤት ስልጣን

ይህ ፅሁፍ ጥቅል መረጃ ነው። ሕጉ እና የፍርድ ቤት ልምድ በጊዜ ሊለወጥ ይችላል። በጉዳዪ ላይ ጥያቄ ( ለመረዳት የሚፈልጉት ካለ ጠበቃውን ያማክሩ።
የጠበቃው ስ,ቁ👉 0943192020

ህጎችን ለማውረድ የ facebook ሊንኩን ይቀላቀሉ👇👇

https://www.facebook.com/profile.php?id=100065172933419

#በኢትዮጵያ_የመሬት_ጉዳይን_በተመለከተ_ለፍርድ_ቤት_የሚቀርቡ_ዋና_ዋና_ክሶች_አቤቱታዎች_ምን_ምን_ናቸው_የህግ_አማካሪ_ጠበቃ_በላይ_ተፈራ_0943192020) ጠቃሚ መረጃ ከሆነ ይህን ፔጅ share like ያድርጉ ለሁሉም ክሶች ፎርሞችን አዘጋጅተን እንለጥፋለን👉በኢትዮጵያ መሬት የመንግሥትና የሕዝብ የጋራ ንብረት ነው (የፌዴራል ሕገ መንግሥት አንቀጽ 40)። የግል ባለቤትነት የለም፤ ይልቁንም የይዞታ መብት (holding right) ወይም የአጠቃቀም መብት ይሰጣል። የመሬት ክርክሮች በፍርድ ቤቶች ውስጥ ከፍተኛ ድርሻ ይይዛሉ (በአንዳንድ ቦታዎች እስከ 60-70% የፍትሐብሔር ጉዳዮች)።
ከዚህ በታች በተደጋጋሚ የሚቀርቡት ዋና ዋና ክሶች የሚከተሉት ናቸው፦
1. በመሬት ኪራይ ውል የሰጠሁትን የይዞታ መሬት ያስረክበኝ
2. በስጦታ ውል የሰጠሁትን የይዞታ መሬት ያስረክበኝ
3. በመሬት ላይ የተፈጸመ ሁከት ይወገድልኝ
4. በመሬት ኪራይ ውል መሠረት ገንዘብ ይከፈለኝ
5. የይዞታ መሬቴን ያስረክበኝ የአላባ ግምት ይክፈለኝ
6. ደንበር ተገፋብኝ
7. የመሬት ኪራይ ውል ይፈጸምልኝ
8. በገጠር መሬት ቤት መስሪያ ቦታ ተወሰደብኝ
9. የጋራ የይዞታ መሬት የመጠቀም መብቴ ይከበርልኝ
10. የመሬት ኪራይ ውል ይፍረስልኝ
11. ወላጆች የይዞታ መሬት የሚወርሱበት ውሣኔ
12. አካለ መጠን የደረሰ የራሱ ይዞታ መሬት የሌለው ልጅ ወራሽ ውሣኔ
13. የተሸጠ መሬት ይመለስልኝ
14. የለውጥ መሬት ይጽናልኝ
15. በወላጅነት የሟች ይዞታ መሬት ይረጋገጥልኝ
16. አካለ መጠን በደረሰ የይዞታ መሬት በሌለው ልጅነት የመሬት ውርስ ይረጋገጥልኝ
17. አካለ መጠን በደረሰ የይዞታ መሬት ያለው ልጅነት የመሬት ውርስ ይረጋገጥልኝ
18. አካለ መጠን በደረሰ የቤተሰብ አባልነት የመሬት ውርስ ይረጋገጥልኝ
19. መሠረት የቤተሰብ አባላት የሆኑ የመሬት ውርስ ሞግዚትና አሣዳሪነት ይረጋገጥልኝ
20. መሠረት የቤተሰብ አባላት የሆነ የመሬት ውርስ ሞግዚትና አሣዳሪነት ይረጋገጥልኝ

ዋናዋናዎቹን እንደሚከተለው ለማብራራት ያህል👇👇

1. የወሰን (Boundary) ክርክሮች
በሁለት ወይም ከዚያ በላይ የይዞታ ባለቤቶች መካከል የመሬት ወሰን አለመግባባት።
አንድ ሰው የሌላውን መሬት መውረር/መግፋት (encroachment)።
የጋራ መሬት (communal land) ወይም የመንገድ/የውሃ መተላለፊያ መብት (right of way) ጋር የተያያዙ።

2. የውርስ (Inheritance) ክርክሮች የሞተ ሰው የመሬት ይዞታን በወራሾች መካከል መከፋፈል።
የልጆች፣ የወንድሞች/እህቶች፣ የባልና ሚስት ወይም የሌሎች ዘመዶች መካከል የውርስ መብት አለመግባባት።
በባህላዊና በሕጋዊ ሥርዓት መካከል ያለ ልዩነት።
ሴቶችና ህፃናት የውርስ መብታቸውን ለማረጋገጥ የሚያቀርቡት።
3. የፍቺ (Divorce) እና የጋራ ንብረት ክርክሮች
በባልና ሚስት መካከል የጋራ የመሬት ይዞታን መከፋፈል።
በብዙ ባለትዳሮች (polygamy) ውስጥ የሚፈጠሩ ክርክሮች።
ከፍቺ በኋላ አንዱ ወገን የመሬቱን ክፍል የመጠየቅ።
4. የይዞታ መብት/ባለቤትነት ክርክሮች (Landholding Claims)ሁለት ወይም ከዚያ በላይ ሰዎች አንድ መሬት “የኔ ነው” በማለት መከራከር።
5 ሕገ-ወጥ የይዞታ መውረር (land grabbing / illegal occupation)።
የካርታ የካርታ/የሰርተፊኬት (land certificate) ጋር የተያያዙ አለመግባባቶች።
በከተማ ውስጥ የመሬት ካርታ (land map) ወይም የይዞታ ማረጋገጫ መሰረዝ/መሻር።
5. የመሬት ማስወገድ (Expropriation) እና የካሳ ክርክሮች መንግሥት ለሕዝባዊ ጥቅም መሬት ሲያስወግድ የካሳ መጠን አለመግባባት። ካሳ አለመክፈል ወይም በከፊል መክፈል። የካሳ ዋጋ (valuation) ትክክል አለመሆን።
የመሬት ምትክ (replacement land) ጋር የተያያዙ።
6. የኪራይ/የአጋርነት (Rental / Sharecropping) ክርክሮች የመሬት ኪራይ ውል መፍረስ።
ኪራይ አለመክፈል ወይም ውሉን መጣስ።
የአጋርነት (sharecropping) ግንኙነት መበላሸት።
7. የመሬት ሽያጭ/ልውውጥ ክርክሮች
ምንም እንኳን መሬት ራሱ መሸጥ ሕገ-ወጥ ቢሆንም፣ በመሬቱ ላይ ያሉ ቋሚ ንብረቶች (ቤት፣ ዛፍ፣ ወዘተ) በማስተላለፍ የሚደረጉ ሽያጮች።
ሕገ-ወጥ የመሬት ሽያጭ ውል መፍረስ።
የመሬት ልውውጥ (exchange) ጋር የተያያዙ።
8. የአስተዳደራዊ ውሳኔዎችን የመቃወም አቤቱታዎች
የመሬት አስተዳደር ቢሮ/ኮሚቴ የሰጠው የይዞታ ውሳኔ፣ ካርታ ወይም ሰርተፊኬት መቃወም።
የመሬት መመዝገብ/መሰረዝ ውሳኔ።
(ብዙ ጊዜ አስቀድሞ የአስተዳደራዊ መፍትሄ መንገዶችን ማጠናቀቅ ያስፈልጋል)።
9. ሌሎች ተዛማጅ ክርክሮች
የመሬት አጠቃቀም (land use) ሕገ-ወጥ ለውጥ።
የጋራ መሬት (communal / grazing land) መውረር።
የውሃ/የመንገድ መተላለፊያ መብት።
በከተማ ውስጥ ሕገ-ወጥ ግንባታ ወይም የመሬት ኪራይ (lease) ጉዳዮች።
በአዲሱ የገጠር መሬት አስተዳደርና አጠቃቀም አዋጅ (ቁጥር 1324/2024) መሠረት የተወሰኑ የጊዜ ገደቦች (prescription) አሉ።
በከተማ መሬት ላይ የይዞታ መመለስ ክሶች አሁን በአጠቃላይ 10 ዓመት ጊዜ ገደብ አላቸው (የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ውሳኔ)።
ይህ ዝርዝር አጠቃላይ ነው። ትክክለኛው ክስ/አቤቱታ በጉዳዩ ሁኔታ፣ በየክልሉ ሕግ እና በማስረጃዎች ላይ ይወሰናል። የተወሰነ ጉዳይ ካለዎት የሕግ ባለሙያውን (ጠበቃ) ማማከር ይመከራል።
የህግ አማካሪ ስ.ቁ👉 0943192020

ፎርሞችን facebook ሊንካችን ይለቀቃሉ
ሊንኩን ተጭነው join ያርጉ
👇👇👇👇

https://www.facebook.com/profile.php?id=100065172933419

web site 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com/
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...

#በህገ_ወጥ_መንገድ_(በሐሰት ማስረጃ፣ በማጭበርበር ወይም በተሳሳተ ሁኔታ) በፍርድ ቤት የፀደቀ የወራሽነት ምስክር ወረቀት (Certificate of Heir) ሊሰረዝ ይችላል። ይህ በኢትዮጵያ የፍትሐ ብሔር ሕግ (Civil Code) ቁጥር 996-998 እና ተያያዥ ድንጋጌዎች እንዲሁም በሰበር ሰሚ ችሎት ውሳኔዎች ለአብነት 👉 73247 መሠረት የተዘጋጀ ነው። በማንኛውም ፌደራል ፍርድ ቤቶች ጠበቃ እና የህ አማካሪ በላይ ተፈራ ስቁ 👉 0943192020 የህግ ቢሮአችን በዚህ እና ተያያዥ ጉዳዮች የካበተ የስራ ለምድ አለን

1. የወራሽነት ምስክር ወረቀት ምንድን ነው?
በፍትሐ ብሔር ሕግ አንቀጽ 996(1) መሠረት፣ ወራሽ የሟቹ ወራሽ መሆኑንና ከውርሱ የሚገባውን ድርሻ ለማረጋገጥ ስልጣን ባለው ፍርድ ቤት (ብዙውን ጊዜ የመጀመሪያ ደረጃ/ከተማ ፍርድ ቤት) የሚሰጥ የጽሁፍ ማረጋገጫ ነው። ይህ ወረቀት ወራሽነትን የሚያረጋግጥ ማስረጃ ነው፣ ነገር ግን ሌሎች እውነተኛ ወራሾች አለመኖራቸውን ሙሉ በሙሉ አያረጋግጥም፣ እና በፍርድ ያለቀ ውሳኔ አይደለም።

2. እንዴት ይሰረዛል? (ሂደቱ)
አቤቱታ ማቅረብ፦
የተጎዳ ወገን (እውነተኛ ወራሽ፣ ሌላ ተጠቃሚ ወይም መብቱ የተነካ ሰው) የወራሽነት ምስክር ወረቀቱ እንዲሰረዝ አቤቱታ ያቀርባል።
በፍትሐ ብሔር ሕግ አንቀጽ 998(1) መሠረት፦ አንድ ሰው የወራሽነት መብት በሌለው ንብረት ላይ ከህግ ውጪ (በማጭበርበር፣ በሐሰት ማስረጃ ወይም በተሳሳተ መረጃ) የወራሽነት ሰርተፍኬት መያዙ ሲረጋገጥ፣ ይኸው ማስረጃ እንዲሰረዝ አቤቱታ ማቅረብ ይቻላል።

3. የት ይቀርባል?
የምስክር ወረቀቱ የተሰጠበት ተመሳሳይ ወይም ስልጣን ያለው ፍርድ ቤት (ብዙውን ጊዜ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት)።
በአዲስ አበባ ላይ የሚቀርቡ ተቃውሞዎች በአንዳንድ ሁኔታዎች ወደ ፌዴራል ፍርድ ቤት ሊዛወሩ ይችላሉ (በሰበር ውሳኔዎች መሠረት፣ ከተማ ፍርድ ቤቶች አንዳንድ ተቃውሞዎችን የማየት ስልጣን የሌላቸው ሊሆኑ ይችላሉ)።
ጉዳዩ ልጅነትን/አባትነትን የሚመለከት ከሆነ፣ ተጨማሪ የቤተሰብ ሕግ ሂደት (መካድ ክስ ወይም ልጅነት ማረጋገጫ) ሊያስፈልግ ይችላል። ጠበቃውን ማማከር ያስፈልጋል
4. ምን ማስረጃ ያስፈልጋል?

ምስክር ወረቀቱ በሐሰት፣ በማጭበርበር፣ በተሳሳተ መረጃ ወይም በህገ ወጥ መንገድ መሰጠቱን የሚያረጋግጡ ማስረጃዎች (ምስክሮች፣ ሰነዶች፣ የሞት/ልደት ምስክር ወረቀቶች፣ ወዘተ)።እውነተኛ ወራሽነትዎን የሚያረጋግጡ ማስረጃዎች።ተያያዥ ሂደቶች፦Petitio Haereditatis (የውርስ ንብረት ጥያቄ፣ አንቀጽ 1000)፦ የውርስ ንብረቱን ከያዘ ሰው ላይ ክስ ማቅረብ። የይርጋ ጊዜ በአጠቃላይ 3 ዓመት ነው (ከመብትዎና ንብረቱ መያዙ ከታወቀበት ጊዜ ጀምሮ)።
የንብረት ይለቀቅልኝ ክስ ወይም የባለቤትነት ክርክር።
ኑዛዜ (will) ካለና ሐሰተኛ ከሆነ፣ ኑዛዜውን ማስፈረስ ጋር አብሮ ሊቀርብ ይችላል።

5. መቼ ይሰረዛል?
ጊዜ ገደብ፦ ልዩ ጥብቅ የይርጋ ጊዜ ለምስክር ወረቀቱ ራሱ ሰርዝ በአንቀጽ 998 ላይ በግልጽ አልተቀመጠም። ነገር ግን፦ የውርስ ንብረት ጥያቄ (petitio haereditatis) ለ3 ዓመት ይርጋ አለው። ልጅነት/አባትነት ክርክር ካለ፣ የቤተሰብ ሕግ ጊዜ ገደቦች (ለምሳሌ መካድ ክስ በአጭር ጊዜ) ተፈጻሚ ይሆናሉ።
ለአካለ መጠን ያልደረሱ ልጆች ልዩ ጥበቃ አለ (ረዘም ያለ ጊዜ)። በተግባር፣ ጉዳዩ በፍጥነት ከታወቀና ማስረጃ ካለ፣ በማንኛውም ጊዜ አቤቱታ ማቅረብ ይቻላል፣ ነገር ግን ዘግይቶ ከቀረበ የይርጋ መከራከሪያ ሊነሳ ይችላል።
አስፈላጊ ማስታወሻዎች
ይህ አጠቃላይ የሕግ መረጃ ነው፣ የግል የሕግ ምክር አይደለም። እያንዳንዱ ጉዳይ በእውነታዎቹ ላይ ይለያያል
(ማጭበርበር፣ ሐሰተኛ ምስክር፣ የተሳሳተ ልጅነት ወዘተ)።
በእርግጥ ጠበቃ ማማከር ይመከራል (የውርስ/ፍትሐ ብሔር ስፔሻሊስት)። ጠበቃ ማስረጃዎን በመመርመር ትክክለኛውን ፍርድ ቤትና ሂደት ለማወቅ ይረዳል ።
ሰበር ሰሚ ችሎት በበርካታ ውሳኔዎች (ለምሳሌ ሰ.መ.ቁ. 73247 እና ተመሳሳዮች) ይህን መብት አረጋግጧል።
ንብረቱ በሐሰት ከተላለፈ፣ የባለቤትነት ማረጋገጫ (ካርታ) ሰርዝ ወይም የውል መፍርስም ሊያስፈልግ ይችላል።
ለተጨማሪ ዝርዝር፣ የፍትሐ ብሔር ሕግ አንቀጽ 996-1000ን ያንብቡ ወይም የሕግ ባለሙያ ያነጋግሩ።

የጠበቃው ስ.ቁ 👉0943192020

ህጎችን ለማውረድ ፌስቡክ ሊንኩን ይቀላቀሉ 👇
https://www.facebook.com/profile.php?id=100065172933419

web site 👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com/
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...

በአዋጁ አንቀጽ 10 ስር የውጭ አገር ዜጋ የመኖሪያ ቤት ባለቤትነትን በተመለከተ የተጣሉ ገደቦች ተዘርዝረዋል። በአዋጁ አንቀጽ 10(1) መሠረት የውጭ አገር ዜጋ የመኖሪያ ቤት ባለቤት መሆን የማይችልባቸው ልዩ ቦታዎች እና የድንበር አካባቢዎች የድንበር ላይ ሕዝብን ፍትሃዊ ተጠቃሚነትን ከግምት በማስገባት የሚኒስትሮች ምክር ቤት በሚያወጣው ደንብ ይወሰናል። ሌላኛው ገደብ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ በመንግሥት ቀጥተኛ ድጎማ ለዜጎች በሚሰሩ የጋራ መኖሪያ ሕንፃዎች ውስጥ የመኖሪያ ቤት ባለቤት መሆን የማይችል ሲሆን ነገር ግን ይህ ገደብ የፌደራል ወይም የክልል መንግሥት በግል እና መንግሥት አጋርነት ወይም በተመሳሳይ የቤቶች ልማት ማእቀፍ፣ ወይም ለትርፍ ዓላማ ገንብቶ ለሽያጭ የሚያቀርባቸውን ቤቶች አያካትትም (አንቀጽ 10(2) እና(3))። ሌላው ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን ከአገር ውስጥ የፋይናንስ ተቋም ወይም ምንጭ ገንዘብ መበደር ወይም ካፒታል ማሰባሰብ አይችልም (አንቀጽ 10/4/)። በተጨማሪም ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ በማናቸውም ሁኔታ በአንድ ጊዜ የሚኖረው የመኖሪያ ቤት ቁጥር አንድ ሲሆን ሚኒስቴሩ ከአገር ጥቅም አንፃር አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው ይህን ቁጥር በመመሪያ ማሻሻል ይችላል (አንቀጽ 6/2/)፡፡

የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሆነ የውጭ አገር ዜጋ ግዴታዎችን በተመለከተ በአዋጁ አንቀጽ 9(1) መሠረት የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሆነ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ አግባብነት ባላቸው የኢትዮጵያ ሕጎች በኢትዮጵያዊ ዜጋ ላይ የተጣሉ ግዴታዎች ይኖሩበታል፡፡ በተጨማሪም ባለመብት ለመሆን የሚያስፈልግ አነስተኛ የገንዘብ መጠን ማሟላት፣ የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን የሚያስፈልጉ የሊዝ፣ የቤት ግዢ፣ የግንባታ ፈቃድ ወይም የመጀመሪያው ዓመት ተያያዥ የመንግሥታዊ አገልግሎት ክፍያዎችን በኢትዮጵያ ተቀባይነት ባለው የውጭ ገንዘብ እኩል ምንዛሪ ብቻ መክፈል፣ የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን በሊዝ መሬት የሚያገኝ ከሆነ አጠቃላይ የሊዝ ዋጋውን በአንድ ጊዜ የመክፈል ግዴታዎች አሉበት (አንቀጽ 9/2/)፡፡
ከፍ ሲል የተጠቀሱት መብትና ግዴታዎች እንዲሁም ገደቦች ቢኖሩም ከመኖሪያ ቤት ባለቤትነት መብት ጋር በተያያዘ በውጭ አገር በሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ላይ የተለየ መብትና ግዴታን ከሚያስቀምጡ አገራት ለሚመጡ የውጭ ዜጎች በእንካ-ለ እንካ (Reciprocity) መርህ መሠረት በአዋጁ ላይ ከተመለከተው የተለየ መብት የሚሰጥ ወይም ግዴታን የሚያስቀምጥ አሠራር በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ሊወሰን እንደሚችል በአንቀጽ 11 ስር ተደንግጓል፡፡
መተጨማሪም አግባብነት ባለው ሕግ መሠረት በመኖሪያ ቤት ላይ የሚኖር መብት ቀሪ የሚሆንባቸው ሁኔታዎች እና አሠራሮች እንደአግባብነቱ በዚህ አዋጅ መሠረት የውጭ አገር ዜጋ በመኖሪያ ቤት ላይ በሚኖረው የባለቤትነት መብት ላይም ተፈፃሚ ይሆናሉ (አንቀጽ 12)፡፡

ማጠቃለያ
በአጠቃላይ አዋጁ የውጭ አገር ዜጎች በሕጋዊ መንገድ የቤት ባላቤት የሚሆኑበትን መንገድ በማመቻቸት ረገድ ከሚኖረው ዘርፈብዙ ጠቀሜታ ባሻገር የውጭ አገር ዜጎች የቤት ባለቤት ለመሆን ሕገወጥ መንገድ እንዳይከተሉ አስተዋፅኦ ያበረክታል፡፡
በንቃተ ሕግ ትምህርትና ሥልጠና ዳይሬክቶሬት የተዘጋጀ